استقبال جهانی از سینمای فلسطین؛ مخاطبان برای شناخت فلسطین به تماشای روایت‌های فلسطینیان می‌نشینند

به گزارش خبرگزاری قدس (قدسنا) به نقل از پایگاه اطلاع رسانی فلسطین، عطاالله در گفت‌وگویی با اشاره به اینکه سینما همواره یکی از ابزارهای مهم مقاومت فرهنگی در برابر اشغالگری “اسرائیل” بوده است، گفت: پس از سال ۲۰۲۳ و با آغاز جنگ ویرانگر در غزه، برگزارکنندگان با این پرسش روبه‌رو شدند که چگونه می‌توان فعالیت سینمایی را ادامه داد، درحالی‌که امکان برگزاری جشنواره در داخل فلسطین با تهدید مواجه است و زندگی، مکان‌ها و حافظه مردم در معرض نابودی قرار دارد.
 

وی افزود که همین شرایط موجب گسترش برنامه «روزهای سینمای فلسطین در سراسر جهان» شد؛ برنامه‌ای که اکنون به شبکه‌ای از سینماها، مؤسسات فرهنگی، دانشگاه‌ها، گروه‌های مستقل و جوامع محلی در کشورهای مختلف تبدیل شده است. به گفته او، امسال مجموعه‌ای شامل ۱۳ فیلم، از جمله چهار مستند کوتاه از مجموعه «غزاویات»، به نمایش درآمده که سینمای معاصر فلسطین را با آثار آرشیوی این کشور پیوند می‌دهد.

بنیان‌گذار «فیلم لاب» تأکید کرد هدف این برنامه صرفا افزایش تعداد نمایش‌ها نیست، بلکه فراهم کردن فرصتی برای گردهمایی مخاطبان حول فیلم‌های فلسطینی و شکل‌گیری گفت‌وگو درباره تاریخ، هویت، حافظه و زندگی روزمره فلسطینیان است.

عطاالله با اشاره به معیارهای انتخاب آثار گفت که در کنار ارزش‌های فنی، اصالت نگاه و زبان سینمایی، تلاش می‌شود تنوع جغرافیایی و تاریخی فلسطین نیز در برنامه‌ها بازتاب یابد؛ از غزه و کرانه باختری گرفته تا قدس، مناطق فلسطینی داخل اراضی اشغالی و جوامع فلسطینی در تبعید. به گفته او، ترکیب فیلم‌های داستانی، مستند، تجربی و آرشیوی امکان ارائه تصویری چندصدایی از جامعه فلسطین را فراهم می‌کند و مانع از آن می‌شود که این جامعه صرفاً از دریچه رنج و قربانی بودن به تصویر کشیده شود.

وی سینما را شکلی از مقاومت فرهنگی دانست، اما گفت اهمیت آن تنها به ثبت جنایت‌ها و افشای بی‌عدالتی محدود نمی‌شود؛ سینما همچنین می‌تواند انسان را از پشت آمار و تیترهای خبری به مخاطب معرفی کند و زندگی، روابط، رؤیاها و جزئیات انسانی مردم را به نمایش بگذارد. او همچنین بر اهمیت حفظ آرشیو سینمایی فلسطین، به‌ویژه پس از ویرانی گسترده محله‌ها، خانه‌ها و مراکز فرهنگی در غزه، تأکید کرد.

عطاالله درباره فعالیت‌های مؤسسه «فیلم لاب» گفت این مجموعه از سال ۲۰۱۴ با هدف حمایت از سینمای فلسطین، پرورش استعدادهای تازه و ایجاد زیرساخت‌های حرفه‌ای برای تولید فیلم آغاز به کار کرده است. این مؤسسه طی سال‌های گذشته در زمینه آموزش فیلم‌سازان، توسعه پروژه‌ها، حمایت از تولیدات جدید، فعالیت‌های سینمایی برای کودکان و نوجوانان، تربیت مخاطب، توسعه امکانات فنی و پساتولید و گسترش همکاری با جشنواره‌ها و مؤسسات بین‌المللی فعالیت کرده است.

با این حال، وی تأکید کرد که سینمای فلسطین هنوز به یک صنعت کامل و پایدار تبدیل نشده و با مشکلاتی همچون کمبود منابع مالی، محدودیت رفت‌وآمد، دشواری دسترسی به تجهیزات و مکان‌های فیلم‌برداری، نبود بازار داخلی باثبات و مشکلات تداوم فعالیت حرفه‌ای فیلم‌سازان روبه‌روست. به گفته او، موفقیت واقعی زمانی محقق می‌شود که فیلم‌ساز فلسطینی بتواند پروژه خود را از مرحله توسعه تا تولید و نمایش، بدون نیاز به ایجاد دوباره تمام زیرساخت‌ها در هر نوبت، پیش ببرد.

وی سال ۲۰۲۳ را نقطه عطفی در فعالیت‌های سینمایی فلسطین توصیف کرد و گفت جنگ غزه نه‌تنها پروژه‌های سینمایی، بلکه جان انسان‌ها، خانه‌ها، مکان‌ها و مواد آرشیوی را نیز از بین برد و بسیاری از شرایط اولیه لازم برای کار و خلاقیت را نابود کرد. در مقابل، توجه بین‌المللی به سینمای فلسطین افزایش یافت و مخاطبان و نهادهای تازه‌ای برای شناخت آنچه در فلسطین می‌گذرد، به آثار فیلم‌سازان فلسطینی روی آوردند.

عطاالله در عین حال به چالش‌های ناشی از سانسور، فشارهای سیاسی و محدودیت‌های ارائه روایت فلسطینی در برخی مؤسسات بین‌المللی اشاره کرد و گفت یکی از مهم‌ترین اهداف کنونی، تبدیل همبستگی فرهنگی به همکاری‌های پایدار در زمینه تولید، تأمین مالی، توزیع و توسعه پروژه‌های سینمایی است.

او همچنین با اشاره به افزایش مخاطبان سینمای فلسطین در کشورهای مختلف گفت استقبال از این آثار دیگر محدود به افرادی نیست که از پیش با مسئله فلسطین آشنایی یا پیوند سیاسی دارند؛ بلکه گروه‌هایی از مخاطبان نیز از سر کنجکاوی و علاقه به شناخت روایت‌های انسانی تازه در این نمایش‌ها شرکت می‌کنند. به گفته وی، پرسش‌ها و گفت‌وگوهای پس از نمایش فیلم‌ها نیز از رویدادهای سیاسی روز فراتر رفته و موضوعاتی همچون تاریخ، هویت، حافظه، زندگی روزمره و زبان هنری سینما را دربرمی‌گیرد.

این کارگردان فلسطینی همچنین بر نقش جوامع فلسطینی خارج از سرزمین خود در شکل‌گیری و توسعه سینمای فلسطین تأکید کرد و گفت تجربه‌های متنوع فلسطینیان در اردوگاه‌ها، کشورهای پناهندگی و جوامع مهاجر، بخشی جدایی‌ناپذیر از تاریخ این سینماست. به گفته او، مؤسسه «فیلم لاب» در تلاش است میان فیلم‌سازان داخل فلسطین و خارج از آن پل ارتباطی ایجاد کند تا تبادل تجربه، دانش و همکاری‌های تولیدی تقویت شود.

عطاالله در پایان از علاقه خود به ساخت فیلمی درباره انتفاضه اول فلسطین و زندگی مردم در اواخر دهه ۱۹۸۰ میلادی سخن گفت. وی تأکید کرد که جذابیت این دوره برای او تنها به مبارزات سیاسی محدود نمی‌شود، بلکه همبستگی اجتماعی، سازمان‌دهی مردمی و همکاری‌های روزمره مردم نیز اهمیت دارد؛ دوره‌ای که به گفته او، افراد احساس می‌کردند در برابر یکدیگر مسئولیت دارند و زندگی خیابان، خانه و مدرسه به تجربه‌ای جمعی تبدیل شده بود. او معتقد است هنوز روایت‌های انسانی و جزئیات بسیاری از آن دوران بازگو نشده است.

انتهای پیام/24