فرسایش هژمونی آمریکا
در جنگ‌های منطقه‌ای

خبرگزاری قدس (قدسنا) | «الکساندر یاکونکو» عضو شورای روابط بین‌الملل روسیه

«الکساندر یاکونکو» عضو شورای روابط بین‌الملل روسیه؛ به نظر می‌رسد سیاست جهانی به مرحله پایان دادن به مناقشات ژئوپلیتیک در دو جبههٔ اوکراین و ایران می‌شود. پس از حملات هوایی روسیه، کی‌یف از طریق آنکارا درخواست «آتش‌بس دریایی» کرد، اما مسکو پاسخ داد که راه حل‌های نیم‌بند را نپذیرفته و تنها راه حلی کامل را می‌پذیرد که ریشه‌های اصلی مناقشه را حل کند. هم‌زمان، تحقیقات فساد در اوکراین علیه معاون دفتر ریاست‌جمهوری تشدید شده و زلنسکی علاوه بر مسئله جنگ، گرفتار رسوایی سیاسی داخلی نیز شده است.  

از سوی دیگر، «میخائیل فدوروف»، وزیر دفاع سابق اوکراین که برکناری او هم‌زمان با شکست «ضدحمله» پرطمطراق اوکراین بود، به فعالیت رسانه‌ای و سیاسی خود ادامه داده و با انتقاد از فساد و مدیریت نادرست رژیم حاکم بر کی‌یف، بت جوانان اوکراینی و بخشی از افکار عمومی غرب باقی ماند و به سمت مشاور وزیر دفاع ایتالیا منصوب شد. همچنین وی پیش‌بینی کرد که اوکراین به‌تدریج جنگ را می‌بازد. 

روابط اروپا و اوکراین نیز به تدریج در حال فرسایش است، در مراسم سالگرد استقلال اوکراین در ۲۴ اوت، «امانوئل مکرون» و «فردریش مرتس»، سران کشور‌های فرانسه و آلمان حضور نیافتند، اما «اندری برنهام»، نخست‌وزیر جدید انگلیس حضور داشت. انگلیس همچنین استفاده از پهپاد‌های خود در حملات به خاک روسیه را تأیید کرد و سرگئی لاوروف نیز در این رابطه هشدار داد که این اقدام، لندن را به شرکت‌کننده مستقیم در جنگ با تمام عواقب آن تبدیل می‌کند. همچنین آزمایش زیردریایی هسته‌ای «خاباروفسک» با پهپاد راهبردی «پوسایدون»، نگرانی کشور‌های اروپای شمالی را برانگیخته است.

هم اکنون نقطه ضعف اصلی کی‌یف، ناتوانی پدافند هوایی اوکراین در مقابله با موشک‌های بالستیک روسی است و غرب، قادر به فراهم کردن رهگیر‌های کافی برای اوکراین نیست. اوکراین عملاً دسترسی به دریا را از دست داده و پهپاد‌های روسی به مرز‌های غربی اوکراین و بنادر دانوب رسیدند.

در نشست شورای امنیت سازمان ملل دربارهٔ اوکراین، غرب نتوانست قطعنامه‌ای علیه روسیه تصویب کند و در ایجاد اجماع جهانی علیه روسیه ناکام ماند. همچنین کشتی‌های جنگی روسیه اقدام به اسکورت کشتی‌های تجاری روسیه کرده و راه را بر دزدی دریایی غرب بسته‌اند و روسیه نیز اقدام به حملاتی برعلیه کشتی‌های تجاری غرب کرده است.

اما در جنگ منطقه‌ای ایران، اوضاع با جنگ روسیه و اوکراین تفاوت دارد؛ در این جنگ، بر خلاف جنگ روسیه و اوکراین، آمریکا و غرب شکست خود در عرصه نظامی را پذیرفته‌اند. ترامپ اعلام کرد که دست به عملیات «اقتصادی» علیه تهران می‌زند. عدم تشدید جدی تنش پس از پایان مدت زمان تفاهم‌نامه اسلام‌آباد، خیال متحدان منطقه‌ای آمریکا را که بیشترین هزینهٔ حملات تلافی‌جویانهٔ ایران را متحمل شده بودند، آرام کرد. بر اساس گزارش‌های رسانه‌های آمریکایی، ایران موفق به نابودی پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه و فروپاشی کل زیرساخت اطلاعاتی آمریکا شده است. 

بنابراین، در منطقه معماری کیفی جدیدی در حال شکل‌گیری است که برای نفوذ چندگانهٔ بازیگران خارجی از جمله چین (از طریق پاکستان) باز است و موقعیت یوان را تقویت و سلطهٔ پیشین دلار را تضعیف می‌کند. گمانه‌زنی‌های رسانه‌ای دربارهٔ محتوای دیدار‌های «جان رتکلیف» رئیس سیا، در مسکو در تاریخ ۲۵ اوت، نشان‌دهندهٔ پیچیدگی ژئوپلیتیک اوضاع است. ترامپ از احتمال وجود اخبار خوب دربارهٔ حل‌وفصل جنگ روسیه و اوکراین سخن گفته، اما هر گونه توافق، تعهداتی را برای بلوک غرب ایجاد می‌کند و واشنگتن نیز به این موضوع واقف است.

در مجموع، وضعیت جهان برای هژمونی غرب، شبیه به موقعیت «تسوگتسوانگ» در بازی شطرنج است، جایی که هر حرکت طرف مقابل، موقعیت او را بدتر کرده و فرهنگ سیاسی و راهبردی، انصراف از حرکت را نیز غیرممکن می‌سازد. ترامپ با عدم موفقیت در اوکراین و ایران، به دغدغه‌های اوایل ریاست‌جمهوری خود بازگشته و بار دیگر کانادا را تهدید، و بی‌طرفی خود در مورد مالکیت جزایر فالکلند را به افزایش سریع هزینه‌های دفاعی لندن به ۵ درصد تولید ناخالص داخلی مشروط کرده است. جالب اینجاست که دونالد توسک، نخست‌وزیر لهستان که پیش‌تر از «پنجره فرصت پیروزی» دو تا سه ماهه برای کی‌یف (تا ۳ نوامبر) سخن می‌گفت، اکنون از لزوم مقاومت هفت تا هشت ماهه اوکراین صحبت کرده و بر ضرورت عبور از زمستان تأکید دارد.

در هر صورت، بر خلاف دسیسه‌های درون حلقهٔ آنگلوساکسون‌ها (که ناظران معتقدند لندن در غرب آسیا روی ترکیه شرط بسته و «کارت اسرائیل» متعلق به آمریکا را باخته می‌داند)، اکنون، توپ در زمین غرب است و این ماهیت لحظهٔ ژئوپلیتیک کنونی را تشکیل می‌دهد. غرب در فضای اطلاعاتی پیروز نمی‌شود و در «زمین» نیز در حال باختن است. اکنون لازم است که ایران جنگ اقتصادی تمام‌عیار را با موفقیت پشت سر بگذارد.

انتهای پیام/20