اظهارات سفیر آمریکا در مورد «اسرائیل بزرگ» و ابعاد سیاسی و مذهبی آن از دیدگاه تحلیلگران

به گزارش خبرگزاری قدس (قدسنا) به نقل از شفق نیوز، مایک هاکبی، سفیر آمریکا در سرزمین های اشغالی در پاسخ به پرسش تاکر کارلسون، مجری و خبرنگار محافظه‌کار آمریکایی مبنی بر این که آیا اسرائیل بر منطقه وسیعی که «عملا شامل کل منطقه خاورمیانه می‌شود» حق حاکمیت دارد یا نه؟ گفت : «اگر همه آن را بگیرد، اشکالی ندارد».

بیش از ۱۲ کشور از جمله اردن، مصر و امارات متحده عربی در بیانیه‌ای مشترک، این نظرات را «خطرناک و تحریک‌آمیز» و تهدیدی برای تلاش‌ها برای پایان دادن به جنگ در غزه خواندند.

پروفسور حسین الدیک، استاد روابط بین‌الملل در دانشگاه حیفا، در تحلیل اولیه این اظهارات می‌گوید: اظهارات سفیر آمریکا در اسرائیل در مورد حق این رژیم از نیل تا فرات، ابعاد سیاسی و مذهبی عمیقی دارد.

وی افزود: سفیر، دیپلمات اول و ارشد آمریکا در اسرائیل است و هر اظهارنظری که او می‌کند، بازتاب دهنده دیدگاه سیاسی رسمی آمریکا است، نه اعتقادات شخصی او به عنوان وزیر یا فرماندار سابق آرکانزاس.

الدیک خاطرنشان کرد: وقتی او می‌گوید که «اسرائیل بزرگ» خاورمیانه را در بر می‌گیرد، چندین کشور از جمله مصر، فلسطین، لبنان، سوریه، اردن، عراق و بخش‌هایی از عربستان سعودی را شامل می شود.

به گفته این استاد دانشگاه، این اظهارات نقض قوانین بین‌المللی و حاکمیت این کشورها بوده و در راستای مشروعیت‌بخشی به اشغال و الحاق، چه در کرانه باختری و چه در بخش‌هایی از بلندی‌های جولان، سوریه و جنوب لبنان است.

وی تاکید کرد: این مصاحبه که عمدتاً متوجه جناح راست مسیحی در آمریکا است، منعکس‌کننده یک راهبرد سیاسی است که با هدف تأمین حمایت مالی و ایدئولوژیک از رژیم اسرائیل انجام می‌شود.

در این راستا، غالب سرحان، تحلیلگر سیاسی لبنانی، معتقد است که اظهارات هاکبی صرفاً مواضع فردی نیستند؛ این اظهارات از پیشینه عمیق مذهبی و سیاسی ناشی می‌شود، زیرا وی از مکتب انجیلی صهیونیسم مسیحی در آمریکا است که معتقد به ادعاهای کتاب مقدس در مورد سرزمین اسرائیل از نیل تا فرات هستند و با اهداف ائتلاف صهیونیستی-آمریکایی در منطقه همسو است.

وی افزود: اظهارات هاکبی پیام‌های متعددی را منتقل می‌کند؛ اولین پیام، تحکیم حمایت های آمریکا از اسرائیل و ارائه پوشش مذهبی برای همه اقدامات تجاوزکارانه این رژیم است، دومین پیام، پیشدستی برای هرگونه تلاش با هدف تغییر واقعیت منطقه است، و سومین پیام، ارسال پیام‌های تحریک‌آمیز به کشورهای مورد هدف در منطقه است، همانطور که در واکنش‌ برخی از کشورهای عربی و اسلامی مشهود بود.

در همین حال، مثال الالوسی، سیاستمدار برجسته عراقی معتقد است که اظهارات سفیر آمریکا ترکیبی از دیپلماسی و عقاید مذهبی است؛ این ها مفاهیم تفسیری هستند که مورد پذیرش هر آمریکایی یا هر اسرائیلی نیستند، به استثنای نتانیاهو، که از چنین اظهاراتی برای کسب حمایت مردمی از کابینه و ارتش خود استفاده می‌کند.

وی ادامه داد: من اهمیت زیادی برای این اظهارات قائل نیستم. اگر کشورهای منطقه به ایجاد نهادهای ملی قوی، مبارزه با تروریسم و ‌افراط‌گرایی و تلاش برای حفاظت از حقوق بشر ادامه دهند، این اظهارات تهدید واقعی محسوب نمی‌شوند. کشورها از یک سفیر پیر و ایدئولوژیک مرعوب نخواهند شد.

در تحلیلی گسترده تر، رضوان قاسم، بنیانگذار مرکز مطالعات راهبردی و روابط بین‌الملل «بروجن» در آلمان می‌گوید: اظهارات سفیر آمریکا بی دلیل مطرح نشده است؛ ایده ی «اسرائیل بزرگ» مبتنی بر یک پیشینه مذهبی و ایدئولوژیک است که ادعا می‌کند این منطقه سرزمین موعود یهودیان است. این ایدئولوژی از زمان تأسیس رژیم اسرائیل وجود داشته و تا به امروز نیز ادامه دارد، اما شرایط علنی کردن این ایده اکنون فراهم شده است.

وی خاطرنشان کرد: اسرائیل اجرای این پروژه را به تدریج از غزه و کرانه باختری شروع کرد و تا بلندی های جولان ادامه داد. این رژیم به طور همزمان تلاش کرد فلسطینی‌ها را آواره کند و علیرغم وجود ریشه‌های متنوع یهودیان از سراسر جهان، یک کشور یهودی خالص از نظر مذهبی و قومی ایجاد کند.

همچنین منیر ادیب، نویسنده و پژوهشگر مصری تاکید کرد: اظهارات هاکبی در چارچوب تقویت پروژه اسرائیلی در منطقه است؛ هدف از این اظهارات، توانمند کردن رژیم صهیونیستی به تحمیل یک واقعیت بر صحنه فلسطین و دستیابی به منافع خود در خاورمیانه است که با موضع آمریکا مطابق بوده و با پروژه اسرائیل همسو است.

وی خاطرنشان کرد: این اظهارات بر امنیت کل منطقه، نه فقط فلسطینی‌ها، تأثیر می‌گذارد. رژیم اسرائیل به دنبال ایجاد امنیت نیست بلکه به دنبال تداوم درگیری است و این اظهارات تحریک‌آمیز، تنش در منطقه را افزایش می‌دهد.

انتهای پیام/ع.خ/26