بقائی: واژه «تسلیم» در فرهنگ و ادبیات ایرانیان جایگاهی ندارد/ برای اسرائیل تفاوتی میان شیعه و سنی و عرب و عجم وجود ندارد/ رژیم صهیونیستی حیات خود را در تداوم ناامنی و اغتشاش در منطقه می‌بیند

به گزارش خبرگزاری قدس(قدسنا)، «اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست خبری امروز دوشنبه ۴ اسفند در پاسخ به این پرسش که «با توجه به اینکه وزیر امور خارجه کشورمان در دور قبلی گفت‌وگوها اعلام کردند که، به تعبیری، در حال حرکت به سمت تدوین متن هستیم و با عنایت به اینکه اعلام شده دور بعدی گفت‌وگوها نیز در این هفته برگزار می‌شود، مایلم جدیدترین اخبار مربوط به این روند تدوین متن، پیشرفت‌های حاصل‌شده و زمان طرح پیشنهادات را بیان فرمایید. همچنین ادعای برخی منابع خبری درباره احتمال دستیابی به توافق موقت میان ایران و آمریکا را تا چه میزان تأیید می‌کنید؟» گفت: در این خصوص باید گفت گمانه‌زنی درباره نحوه ادامه مذاکرات، محتوای گفت‌وگوها و مباحث مطرح‌شده، امری غیرطبیعی نیست؛ با این حال، هیچ‌یک از این گمانه‌زنی‌ها مورد تایید ما نیست. جزئیات هر روند مذاکراتی، طبعاً در اتاق مذاکره مورد بحث و تبادل نظر قرار می‌گیرد. بحثی که درباره توافق موقت مطرح شده است نیز هیچ مبنایی ندارد.

وی با اشاره به اینکه تدوین هر متن مذاکراتی در هر روند دیپلماتیک، ماهیتی مشترک دارد، گفت: طبیعی است که ما دیدگاه‌های خود را تدوین می‌کنیم و مواضع‌مان مشخص است. هم دیدگاه‌های ما درباره موضوع خاتمه تحریم‌های ظالمانه روشن است و هم مواضع‌مان در خصوص مباحث هسته‌ای شفاف و مشخص است. همچنین از دیدگاه‌های طرف آمریکایی نیز به‌خوبی مطلع هستیم. هر روند مذاکراتی، همان‌گونه که عرض شد، یک فعالیت و اقدام مشترک است که در صورت وجود حسن نیت و جدیت در هر دو سوی مذاکره، می‌توان نسبت به دستیابی به نتیجه امیدوار بود. در حال حاضر در مرحله تدوین دیدگاه‌های خود هستیم و امیدواریم ظرف دو تا سه روز آینده، در جلسه‌ای که آقای دکتر عراقچی اعلام کرده‌اند، بتوانیم دور دیگری از گفت‌وگوها را برگزار کنیم.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه «از زمان آغاز دور جدید مذاکرات هسته‌ای میان ایران و ایالات متحده، هم شما و هم وزیر امور خارجه به کرات تأکید کرده‌اید که رسیدن به توافق نیازمند انعطاف‌پذیری و ابتکار از هر دو طرف است. همچنین، بر پایبندی به راهبرد برد-برد در توافق تأکید شده است. با این حال، در روزها و ساعات اخیر آقای ویتکاف در مصاحبه با فاکس نیوز به نوعی تلویحاً خواهان تسلیم ایران شده‌ و از اینکه ایران، علی‌رغم فشارهای نظامی پیرامونش، تسلیم توافق مدنظر رئیس‌جمهور آمریکا نشده، گلایه کرده‌است، همچنین مدعی فاصله یک هفته ای دستیابی ایران به سلاح هسته ای شده؛ پاسخ ایران به این ادعا چیست و آیا با چنین رویکردی، جدیت طرف آمریکایی برای انجام مذاکره مبتنی بر راهبرد برد-برد را می‌توان دید؟» گفت: ببینید، این نخستین بار نیست که ما با ادعاهای ضد و نقیض مواجه می‌شویم؛ داوری با مردم فهیم ایران، نخبگان سیاسی کشور تا خودشان درباره رویکرد مذاکراتی ایران و متقابلاً رویکرد مذاکراتی آمریکا قضاوت کنند. هیچ مذاکره‌ای که با پیش‌داوری تحمیل‌شده آغاز شود، طبیعی است که به نتیجه نخواهد رسید یا دست‌کم در مورد ایران قطعاً محصولی به همراه نخواهد داشت.

وی ادامه داد: در عین حال، همان‌طور که بارها اشاره کرده‌ایم، جمهوری اسلامی ایران در پیگیری مسیر دیپلماتیک جدی و مصمم است؛ چرا که هم به حقانیت دیدگاه‌های خود اطمینان داریم، از حیث منطقی و حقوقی، و هم از منظر تعهدات بین‌المللی. بنابراین، ثابت قدم و با تکیه بر استحکام پایه‌های مطالبات خود، چه در حوزه هسته‌ای و چه در حوزه رفع تحریم‌ها، این روند را مادامی که احساس کنیم می‌تواند به نتیجه منجر شود، ادامه خواهیم داد.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «گروسی در اظهارات اخیر خود اعلام کرده است که اگر ایران اجازه بررسی سایت‌های آسیب‌دیده را ندهد، توافقی حاصل نخواهد شد. با توجه به تماس تلفنی آقای عراقچی با ایشان، این پرسش مطرح است که آیا بازدید آژانس از سایت‌های آسیب‌دیده ما پیش‌شرط مذاکرات محسوب می‌شود و آیا چنین موضوعی از سوی طرف آمریکایی مطرح شده است یا خیر؟» گفت: خیر ما چنین پیش‌شرطی نداریم. بحث همکاری ما با آژانس، موضوعی متفاوت است. ما نسبت به تعهدات خود واقف هستیم. در اینجا می‌توانم عرض کنم که تمامی تعهدات ما در خصوص اعطای مجوز بازرسی از تأسیسات هسته‌ای صلح‌آمیز کشورمان در سال ۲۰۲۵ انجام شده و در این زمینه همکاری کاملی با آژانس داشته‌ایم.

وی ادامه داد: اما موضوع تأسیسات آسیب‌دیده، همان‌گونه که پیش‌تر نیز توضیح داده شده، مسئله‌ای متفاوت است؛ زیرا اساساً در این خصوص هیچ شیوه‌نامه و سازوکار مشخصی وجود ندارد. دلیل آن نیز روشن است؛ چون برای نخستین بار تأسیسات هسته‌ای صلح‌آمیز یک کشور هدف تعرض نظامی خارجی قرار گرفته است. بنابراین تا زمانی که پروتکل مشخصی در این زمینه تعریف نشود، در این خصوص معذور هستیم. در مجموع، روند همکاری ما با آژانس بر اساس تعهدات پادمانی و وفق قانون مصوب مجلس شورای اسلامی و با نظر شورای عالی امنیت ملی مدیریت و اجرا می‌شود.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی در خصوص ادعای رسانه عمانی مبنی بر سفر روز سه‌شنبه دبیر شورای عالی امنیت ملی به مسقط گفت: من باید این خبر را راستی آزمایی بکنم بنده از چنین سفری اطلاع ندارم.

سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین در پاسخ به سوالی در خصوص بیانیه دستگاه دیپلماسی در قبال گروه های مسلح کشورهای اروپایی نیز گفت:   بیانیه‌ای که ما صادر کردیم، مبتنی بر تصمیم شورای عالی امنیت ملی و بر اساس قانون مصوب مجلس شورای اسلامی است و از منظر حقوق بین‌الملل نیز بر مبنای اصل اقدام متقابل (Countermeasures) تنظیم شده است.

وی ادامه داد: مصوبه شورای وزیران اتحادیه اروپا قطعاً مغایر با اصول و قواعد بنیادین حقوق بین‌الملل و نیز منشور ملل متحد بود. این اقدام، بی‌تردید ناموجه و مصداق برچسب‌زنی به بخشی از نیروهای مسلح رسمی یک کشور است؛ اقدامی که تحت هیچ شرایطی و به هیچ بهایی مجاز نیست.

بقائی افزود: اقدامی که ما انجام دادیم، در پاسخ به همان اقدام غیرقانونی صورت گرفت. افزون بر پیامدهای سیاسی و حقوقی مترتب بر آن تصمیم، بدیهی است از این پس حضور نیروهای انتظامی کشورهای عضو اتحادیه اروپا در منطقه پیرامونی خلیج فارس با تلقی متفاوتی مواجه خواهد شد؛ چراکه به‌عنوان نیروهای تروریستی تلقی می‌شوند و این موضوع آثار و پیامدهای خاص خود را به همراه خواهد داشت.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی در خصوص اظهارات استیو ویتکاف در رابطه با عدم تسلیم‌پذیری ایرانی‌ها و اینکه اطمینان از کجا نشات می‌گیرد، گفت: این اطمینان از اعتماد به حقانیت خود، ریشه در تاریخ و تمدن فرهنگی ایران دارد؛ چراکه اساساً واژه «تسلیم» در فرهنگ و ادبیات ایرانیان جایگاهی ندارد و ما هرگز چنین کلیدواژه‌ای را نپذیرفته‌ایم. منش و کنش ایرانیان نیز نشان داده است که با تسلیم میانه‌ای ندارند. خواست ملت ایران، به‌ویژه در این ۴۷ سال، عزت، استقلال و احترام به حرمت تمامیت سرزمینی و حاکمیت ملی ایران بوده است.

وی ادامه داد: از منظر حقوق بین‌الملل نیز اساساً سخن گفتن از «تسلیم» با اصول و قواعد بنیادین این نظام حقوقی مغایر است. کشورها در شرایط برابر و بر پایه اصل حاکمیت برابر، عضو سازمان ملل متحد هستند و هرگونه تعامل باید بر اساس درک متقابل و پذیرش برابری حاکمیت دولت‌ها صورت گیرد.

بقائی افزود: لذا، ملتی که تصمیم گرفته است برای عزت خود هزینه بدهد و برای حفاظت از استقلال و تمامیت سرزمینی خویش فداکاری کند، بی‌تردید در این مسیر ثابت‌قدم خواهد ماند.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «آقای عراقچی در نشست عمومی کنفرانس خلع سلاح سازمان ملل متحد ضمن تأکید بر تحقق جهانی عاری از سلاح هسته‌ای، بر آغاز روند مذاکرات یک کنوانسیون جامع در خصوص سلاح‌های هسته‌ای تأکید کردند. هدف از ارائه این پیشنهاد چیست؟ » گفت:  این پیشنهاد صرفاً طرح دیدگاه ایران نیست، بلکه پیشنهادی است که اکثریت قریب به اتفاق کشورهای عضو معاهده عدم اشاعه پیش‌تر مطرح کرده‌اند و در راستای تحقق یکی از اصول اساسی آن معاهده، یعنی خلع سلاح هسته‌ای کشورهای دارنده این تسلیحات، قرار دارد.

وی افزود: متأسفانه شاهد آن هستیم که کشورهای دارنده سلاح هسته‌ای، به‌ویژه ایالات متحده آمریکا، طی چند دهه گذشته نه‌تنها تعهدات خود در زمینه خلع سلاح هسته‌ای را اجرا نکرده‌اند، بلکه همواره در مسیر توسعه و افزایش ذخایر تسلیحات هسته‌ای خود گام برداشته‌اند.

بقائی خاطر نشان کرد: بنابراین، این موضوع مطالبه عمومی بخش عمده جامعه بین‌المللی برای اجرای مفاد معاهده عدم اشاعه است و طبعاً جمهوری اسلامی ایران از هر فرصتی در سطح سازمان‌های بین‌المللی برای بیان این خواسته مشترک جامعه جهانی استفاده می‌کند.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی در خصوص شرایط ایران برای اجرای پروتکل الحاقی و اینکه آیا پذیرش اجرای این پروتکل شامل اجازه بازدید از تأسیسات بمباران شده نیز میشود، گفت:  پروتکل الحاقی را ما در زمان اجرای برجام به‌صورت داوطلبانه اجرا می‌کردیم؛ بنابراین در این زمینه دارای تجربه هستیم. قاعدتاً چنین تصمیمی و چنین اجرای داوطلبانه‌ای، در ازای امتیازهایی خواهد بود که در حوزه‌هایی از جمله رفع تحریم‌های اقتصادی در نظر گرفته می‌شود. از این رو، اصل موضوع هم مسبوق به سابقه است و هم ابزاری برای اطمینان‌بخشی بیشتر نسبت به ماهیت صلح‌آمیز برنامه هسته‌ای ایران به‌شمار می‌رود.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «با توجه به ادعای هدفمند برخی رسانه‌های داخلی و خارجی مبنی بر وجود دوگانگی در مدیریت مذاکرات هسته‌ای و رقابت میان دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی و وزارت امور خارجه، و با در نظر گرفتن دستور رئیس‌جمهور مبنی بر مسئولیت وزیر امور خارجه در این پرونده، به صورت شفاف توضیح فرمایید که ساختار تصمیم‌گیری و تقسیم مسئولیت‌ها در این حوزه به چه صورت است» گفت:  این موضوع روشن است. در خصوص موضوع هسته‌ای، همانند گذشته، ما بر اساس تصمیماتی که در سطح شورای عالی امنیت ملی اتخاذ می‌شود، عمل می‌کنیم. بدیهی است تمامی دستگاه‌های ذی‌مدخل، هم در حوزه هسته‌ای از جمله سازمان انرژی اتمی، و هم در حوزه‌های اقتصادی مرتبط با رفع تحریم‌ها، در این فرآیند مشارکت دارند و دیدگاه‌ها و نظرات کارشناسی و تخصصی خود را تدوین و ارائه می‌کنند. در نهایت، تصمیم‌گیری در سطح شورای عالی امنیت ملی انجام و ابلاغ می‌شود و وزارت امور خارجه نیز بر همان اساس اقدامات خود را پیگیری می‌کند.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی درخصوص اظهارات سرپرست سفارت ایران در کابل مبنی بر تصمیم تهران برای به رسمیت شناختن حکومت امارت اسلامی افغانستان، گفت:روابط ما با افغانستان بر مبنای احترام متقابل و منافع مشترک شکل گرفته است. پیوندهای فرهنگی، تمدنی و دینی میان دو کشور نیازی به بیان و تأکید ندارد. همچنین، به‌واسطه جغرافیا، نگرانی‌های مشترکی وجود دارد که باید در همکاری با یکدیگر برای مقابله با آن‌ها اقدام کنیم؛ از جمله موضوعات مرتبط با ناامنی‌های مرزی، قاچاق مواد مخدر و سایر مسائل مشترک.

اسماعیل بقائی با اشاره به اینکه تماس‌ها و تعاملات میان دو کشور نیز در سطح خوبی جریان دارد، خاطرنشان کرد: موضوع مورد اشاره، مسئله‌ای است که از مدت‌ها قبل مطرح بوده و ماهیتاً بحثی حاکمیتی و سیاسی به‌شمار می‌رود. هر زمان به جمع‌بندی قطعی برسیم، حتماً از طریق وزارت امور خارجه در این خصوص اطلاع‌رسانی خواهد شد.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «حضور آقای گروسی و همچنین ورود مباحث به مرحله فنی، از ویژگی‌های دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا بوده است. مدیرکل آژانس نیز اذعان کرده است که نقش آژانس، تبدیل نیات طرفین به یک فرمول فنی صحیح است. با این حال، ادعاهایی مطرح می‌شود مبنی بر اینکه ایران با وارد کردن مذاکرات به جزئیات فنی، در حال خرید زمان است.» گفت:  این ادعاها علیه ایران هیچ مبنایی ندارد. شما این روند را از نزدیک پیگیری می‌کنید؛ چه در مذاکرات منتهی به خرداد و چه در حال حاضر. ما بارها اعلام کرده‌ایم که برای به نتیجه رساندن مذاکرات، آمادگی داریم روزها و هفته‌ها بدون وقفه گفت‌وگوها را ادامه دهیم. برگزاری مذاکرات در فواصل ده‌روزه یا دوهفته‌ای، گزینه مطلوب ما نیست و ما هیچ نفعی در طولانی شدن روند مذاکرات نداریم.

وی افزود: هدف ما دستیابی به نتیجه است؛ چراکه مردم ایران تحت فشارها و مشکلات ناشی از تحریم‌های ظالمانه‌ای هستند که علیه کشور وضع شده است. از این‌رو، عقل، منطق و اخلاق حکم می‌کند که در کوتاه‌ترین زمان ممکن برای رفع این تحریم‌ها اقدام شود. بنابراین، چنین ادعاهایی مطلقاً مردود است و با رویکرد و عملکرد عملی جمهوری اسلامی ایران هیچ‌گونه سازگاری ندارد.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی در خصوص سخنان وزیر امور خارجه در رابطه با اینکه توافقی بهتر از برجام در دسترس است و ویژگی‌های این توافق احتمالی گفت:وظیفه ما به‌عنوان دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران، تأمین حقوق و منافع ملت ایران است. قاعدتاً ما تنها تفاهم یا توافقی را می‌توانیم بپذیریم که شاخصه‌های تأمین حقوق و منافع ملی ایران را در خود داشته باشد؛ هم در موضوع هسته‌ای و هم در بحث رفع تحریم‌ها.

اسماعیل بقائی ادامه داد: نکته مهم آن است که طرف مقابل به این جمع‌بندی برسد که موضوع هسته‌ای ایران، علیرغم همه دروغ‌هایی که طی دو دهه گذشته مطرح شده، ماهیتی کاملاً صلح‌آمیز دارد. به نظر من در این زمینه تردیدی وجود ندارد. اگر طرفی واقعاً به‌دنبال رفع نگرانی درباره ماهیت برنامه هسته‌ای ایران باشد، این امر کاملاً در دسترس است؛ چراکه در این دو دهه کوچک‌ترین انحرافی به سمت نظامی‌شدن در برنامه هسته‌ای ما مشاهده نشده است.

وی افزود: برنامه هسته‌ای ایران همواره تحت نظارت شدید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرار داشته است؛ بنابراین اگر در بیان این ادعا یعنی عدم دستیابی و عدم حرکت ایران به‌سوی سلاح هسته‌ای صداقت و جدیتی وجود داشته باشد، این موضوع کاملاً قابل حصول و دست‌یافتنی است.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی در خصوص توصیه برخی کشورها برای خروج شهروندانشان از ایران گفت:به هر حال باید در نظر داشته باشید که شما به‌صورت ۲۴ ساعته با یک جنگ روانی و رسانه‌ای مواجه هستید؛ فضایی که کاملاً آگاهانه و هدفمند در ارتباط با موضوعات ایران سازمان‌دهی شده است. این فضا برای کسانی که خارج از ایران هستند، چنین تلقی‌ای ایجاد می‌کند که گویی شرایط در اینجا به‌شدت نابسامان است.

وی ادامه داد: اما خبرنگارانی که به ایران سفر می‌کنند و افرادی که از نزدیک در کشور حضور دارند، مشاهده می‌کنند که الحمدلله زندگی به‌صورت عادی در جریان است. بله، مردم ما در معرض یک جنگ روانی کم‌سابقه و به تعبیر من بی‌سابقه در طول تاریخ قرار دارند، اما به‌خوبی دریافته‌اند که برای مقابله با این جنگ روانی باید آگاهانه عمل کنند، اخبار را با دقت رصد کنند و تحت تأثیر القائاتی قرار نگیرند که هدف آن‌ها آسیب‌زدن به روح و روان شهروندان ایرانی است.

اسماعیل بقائی افزود: در خصوص کسانی هم که از کشور رفته‌اند، باید گفت این رفت‌وآمدها امری طبیعی است؛ برخی می‌روند و برخی بازمی‌گردند. بنابراین نمی‌توان حکم قطعی صادر کرد که همه در حال رفتن هستند یا همه در حال بازگشت‌اند. چنین تصویری واقع‌بینانه نیست و موضوعی غیرعادی به‌شمار نمی‌رود.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «اسرائیل از تشکیل محور جدیدی برای مقابله با محور شیعی خسته (به تعبیر آن‌ها) با محور سنی که در حال شکل‌گیری در منطقه است، سخن می‌گوید؛ همچنین گزارش‌هایی وجود دارد که ادعا می‌کند اسرائیل در پی آن است که از هر طریقی، از جمله ناکام گذاشتن مذاکرات هسته‌ای، محور مورد ادعای خود به رهبری تهران را پیش از شکل‌گیری یک محور سنی در منطقه تضعیف یا حذف کند. نظر شما در این زمینه و شانس ایران برای عبور از بحران کنونی چقدر است؟»  گفت:  ضرب المثلی داریم با این عنوان که «شتر در خواب بیند پنبه‌دانه». نخست آنکه برای اسرائیل تفاوتی میان شیعه و سنی، عرب و عجم وجود ندارد. مقامات این رژیم طی سال‌های اخیر بارها تصریح کرده‌اند که هدف راهبردی آنان تسلط و برتری مطلق در منطقه است.

اسماعیل بقائی  گفت: اگر در گذشته طرح‌هایی نظیر «نیل تا فرات» به‌عنوان ادعایی ساختگی برای بدنام‌سازی رژیم صهیونیستی مطرح می‌شد، امروز برخی از مقامات این رژیم صراحتا اعلام می‌کنند که  از توسعه‌طلبی و الحاق سرزمین‌های متعلق به کشورهای منطقه سخن می‌گویند و آن را بخشی از رسالت رژیم صهیونیستی است.  حتی نام بردن از کشورهای عربی منطقه و طرح موضوع الحاق سرزمین‌های آنان.

وی افزود: چنین مواضعی بیش از پیش کشورهای اسلامی و عربی منطقه را به این جمع‌بندی می‌رساند که تهدید فوری و مستمر علیه صلح و امنیت منطقه، رژیم صهیونیستی اسرائیل است. بر این اساس، ضرورت همکاری و همگرایی میان کشورهای منطقه برای مقابله با این رویکردهای بی‌ثبات‌کننده، بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود، پیش از آنکه دیر شود.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که « آقای عراقچی از امکان دستیابی به توافقی بهتر از برجام با ایالات متحده آمریکا سخن گفتند؛ توافقی که می‌تواند منافع بیشتری برای واشنگتن به همراه داشته باشد. از سوی دیگر، با توجه به تجربه تلخ ناکامی اروپا در اجرای تعهدات برجامی خود و ناتوانی آن‌ها در حفظ منافع اقتصادی جمهوری اسلامی ایران، این پرسش مطرح می‌شود که آیا این رویکرد جدید را می‌توان به‌نوعی تنبیه اروپا در قبال کارشکنی‌های گذشته تلقی کرد، یا اینکه تهران فرصت دیگری برای توافق دوجانبه با اروپا را از دست‌رفته می‌داند؟» گفت: تمرکز ما بر پیشبرد منافع ملی جمهوری اسلامی ایران است و بر همین اساس، در حوزه‌های مختلفی که می‌تواند بخشی از تفاهم نهایی باشد، در حال بررسی هستیم و تلاش می‌کنیم تمرکز خود را حفظ کنیم.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی در خصوص بسته پیشنهادی ایران به ایالات متحده در جلسه آینده مذاکرات و اینکه آیا در صورت جمله محدود آمریکا به ایران، تهران میز مذاکره را ترک می کند یا خیر، گفت: به نظر من این دو موضوع اساساً با یکدیگر قابل جمع نیستند. هیچ محدودیتی برای آنچه «اقدام تجاوزکارانه» تلقی می‌شود، وجود ندارد؛ هرگونه حمله، صرف‌نظر از دامنه آن، مصداق تجاوز خواهد بود و طبیعتاً پیامدهای خود را به‌دنبال دارد.

بقائی ادامه داد: در خصوص توافق احتمالی، یک بخش اصلی آن می‌تواند مربوط به رفع تحریم‌های ایالات متحده باشد و در سوی دیگر، اقداماتی از جانب ایران برای اطمینان از این‌که برنامه هسته‌ای ایران هرگز به سمت تسلیحاتی شدن نخواهد رفت. به نظر من این دو مؤلفه، عناصر اصلی توافقی هستند که می‌تواند از سوی هر دو طرف مورد بررسی قرار گیرد.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی درخصوص فرار بخشی از زندانیان داعش و حرکت آن‌ها به سمت مرزهای کشورهای همسایه گفت:موضوع مهمی است. ما تجربه سخت مقابله با تروریسم داعش را داشته‌ایم؛ عراق، ایران و سوریه هزینه‌های سنگینی برای مقابله با این جریان پرداخته‌اند و کل منطقه و جامعه جهانی واقعاً از فداکاری‌هایی که جمهوری اسلامی ایران و برخی دیگر از کشورهای منطقه برای مقابله با این پدیده بسیار خطرناک متحمل شدند، منتفع شده‌اند.

اسماعیل بقائی ادامه داد: طبیعی است که جمهوری اسلامی ایران نسبت به هرگونه تحولی که می‌تواند زمینه‌ساز رشد مجدد تروریسم در منطقه باشد، نگران باشد. ما مراتب نگرانی خود را به دوستان عراقی‌مان منتقل کرده‌ایم. عراق کشوری است که شاید بیش از هر کشور دیگری از ناحیه تروریسم داعش متضرر و آسیب دیده است؛ بنابراین دولت و مراجع ذی‌صلاح عراقی حتماً نسبت به خطرات مترتب بر این موضوع کاملاً آگاه هستند. ما نیز در مشورت و تماس نزدیک با برادران عراقی، اطمینان خواهیم یافت که منطقه ما بار دیگر در معرض هجوم داعش قرار نگیرد.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «ایران پیش از مذاکرات اعلام کرده بود شرط آغاز گفت‌وگوها، برگزاری آن‌ها در فضایی به دور از تهدید است؛ اما آنچه در عمل رخ داده، افزایش تهدیدها بوده است، از جمله استقرار پیشرفته‌ترین تجهیزات نظامی ایالات متحده در منطقه و تهدیدهایی مبنی بر حمله به ایران و حتی احتمال ترور شخصیت‌های برجسته در داخل جمهوری اسلامی ایران. سوال این است که در چنین شرایطی، نظر شما درباره این مذاکرات چیست؟ آیا این روند به نتیجه خواهد رسید یا ممکن است به یک جنگ گسترده با ایالات متحده منجر شود؟» گفت: چنانچه این وضعیت به جنگ بینجامد، این جنگاوران ما هستند که پاسخ خواهند داد. نیروهای نظامی ما با چشمانی باز و به‌صورت شبانه‌روزی آماده دفاع از کیان ایران هستند.

وی با اشاره به اینکه وظیفه ما در وزارت امور خارجه، پیگیری دیپلماسی است، گفت: ما همواره اعلام کرده‌ایم که تحت تأثیر تهدید قرار نخواهیم گرفت. همان‌گونه که در این دو دوره مشاهده شد، بر هر آنچه که به نفع و مصلحت جمهوری اسلامی ایران بود، چه در خصوص چیدمان و نحوه مذاکرات و چه درباره موضوع مذاکرات، پافشاری شد.

بقائی ادامه داد: بنابراین، بله عِرض خود برده، زحمت ما می‌دارند اما ایران بدون توجه به این تهدیدات، بر پیشبرد منافع و حقوق ملی مردم ایران متمرکز است. هرگاه احساس کنیم که طرف مقابل قصد دارد از این روند برای فریبکاری و نیرنگ استفاده کند، قطعاً مواضع مناسب اتخاذ خواهد شد. این به معنای آن است که تجربه به ما نشان داده نمی‌توان تجارب گذشته را نادیده و دستکم گرفت یا فراموش کرد. ازاین‌رو، همزمان با حضور در اتاق مذاکره و گفت‌وگوی دیپلمات‌های ما با طرف‌های مقابل، نیروهای نظامی کشور با هوشیاری بیشتر تحولات را زیر نظر خواهند داشت.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «بسته پیشنهادی ایران تا پیش از مذاکرات روز پنجشنبه به طرف آمریکایی خواهد رسید؟» گفت:  در خصوص چگونگی، زمان و سازوکار انتقال آن، این موارد طبیعتاً در تماس با میانجی مذاکرات، یعنی عمان، مورد بحث و هماهنگی قرار می‌گیرد. شکل کار اهمیت ندارد؛ آنچه مهم است این است که ما در حال تدوین و جمع‌بندی دیدگاه‌های خود درباره تمامی ابعاد و جنبه‌های تشکیل‌دهنده یک تفاهم هستیم.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی در خصوص بسته پیشنهادی ایران در مذاکرات پیش رو و همچنین در پاسخ به سوال دیگری در خصوص عدم اعطای مجوز فعالیت بانک روسی در ایران گفت: من در پاسخ به یک سؤال دیگر عرض کردم که یکی از نشانه‌های جدیت هر مذاکره‌ای این است که همه طرف‌های مذاکره برای رسیدن به نتیجه با جدیت و حسن نیت تلاش کنند. تدوین هر سندی طبیعی است که مستلزم همکاری، مشارکت و مساعدت همه طرف‌های مذاکره باشد و ما نیز به سهم خود در حال انجام این کار هستیم.

اسماعیل بقائی ادامه داد: عناصر مد نظر ما برای هر تفاهم احتمالی در حال تجمیع شدن است. اینکه هیأت نمایندگی آمریکایی چه شیوه‌ای را در پیش بگیرد یا چه اقداماتی انجام می‌دهد، باید از خودشان پرسیده شود، اما طبیعی است که طرف آمریکایی نیز نقطه‌نظرات و دیدگاه‌های خود را دارد و ما کامل نسبت به آن‌ها آگاهیم و هر وقت لازم باشد، جزئیات آن را به شیوه‌ای مناسب اعلام خواهند کرد.

وی افزود: در رابطه با موضوع بانک، یکی از ویژگی‌های دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه همین است و حتماً دوستان ما این موضوع را دنبال می‌کنند و اقدامات لازم برای تسهیل آن را انجام خواهند داد.

تسخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این سوال که «رئیس‌جمهور آمریکا مکرراً مدعی شده بود که در حملاتی که انجام داده‌اند، برنامه هسته‌ای ایران را به‌طور کامل نابود کرده‌اند. اما اکنون، آقای ویتکاف نماینده ایشان، از فاصله یک هفته‌ای ایران تا ساخت بمب اتمی سخن می‌گوید. این اظهارات متناقض، عمدا بخشی از الگوی مذاکراتی نامتعارف دولت آقای ترامپ است. در امتداد همین الگوی نامتعارف، در میانه مذاکرات، از یک ضرب‌الاجل ده‌روزه نیز صحبت می‌شود موضع وزارت خارجه چیست؟» گفت: باید گفت که ممکن است تحلیل شما درست باشد، اما اگر با حسن‌نیت نگاه کنیم چون مبنای ما این است، باید آن را به خطای زبانی نسبت داد، چرا که به‌روشنی مشخص است که چنین بحث‌هایی کاملاً نادرست هستند. با این حال، نکته شما درباره تناقض‌گویی‌ها و موضع‌گیری‌های متضاد مقام‌های مختلف آمریکایی، به‌وضوح یک مانع جدی در روند مذاکرات ایجاد می‌کند و در این خصوص هیچ تردیدی وجود ندارد.

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره تهدیدات آمریکا علیه ایران گفت: اینکه هر کشوری که به تعهدات بین‌المللی خود، حاکمیت قانون، تمامیت سرزمینی سایر کشورها و حاکمیت ملی دولت‌ها احترام بگذارد و معتقد باشد که نظم و امنیت بین‌المللی باید مبنای اصلی هر تصمیم در سطح بین‌المللی باشد، قطعاً از تهدید یا اعمال زور علیه کشور دیگر حمایت نخواهد کرد. مهم است که همه کشورها و کل جامعه بین‌المللی، اعم از کشورهای منطقه و فرامنطقه، این نکته را در نظر داشته باشند که تهدید به استفاده از زور، نقض فاحش مهم‌ترین اصول حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل متحد است و چنین تهدیدهایی می‌تواند صلح و امنیت را در سطح منطقه و فراتر از آن تهدید کند. بنابراین، هیچ کشوری مسئولیت‌پذیری نباید از رویکرد آمریکا در تهدید به استفاده از زور حمایت کند.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی در خصوص نقش مخرب اسرائیل در مذاکرات ایران و آمریکا گفت:رژیم صهیونیستی در هر روند دیپلماتیکی نقش ثابتی داشته است؛ نقش ثابت اسرائیل چه بوده است؟ تخریب و خرابکاری در روند مذاکرات. به همین دلیل است که حتی بسیاری از تحلیلگران غربی از آن با عنوان  خرابکار بزرگ، یاد می‌کنند؛ چراکه حیات خود را در تداوم ناامنی و اغتشاش در منطقه غرب آسیا می‌بیند. این رژیم در سطوح تصمیم‌گیری در آمریکا و برخی کشورهای دیگر نیز دوستانی دارد که به همین شیوه عمل می‌کنند و تلاششان بر آن است که شعار «اول آمریکا» را به «اول اسرائیل» تبدیل کنند. این موضوعی است که طرف‌های آمریکایی باید نسبت به آن هوشیار باشند تا صرفاً به‌دلیل خواسته‌های نامشروع رژیم صهیونیستی، به جنگ‌های بی‌پایان در منطقه ما کشیده نشوند.

سماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی در خصوص حضور مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در دور بعدی مذاکرات و همچنین توافق میان تهران و آژانس برای بازدید از تاسیسات بمباران شده گفت: در مورد حضور ایشان در دوره بعدی مذاکرات، این موضوع مطرح شده است، اما در حال حاضر نمی‌توانم نظر قطعی در این خصوص خدمت شما ارائه کنم. با این حال، این بحث مطرح بوده، زیرا در دور قبلی نیز نقش‌هایی ایفا کرده است. در خصوص بازدید از سایت‌های آسیب‌دیده، قبلاً توضیح دادم که این موضوع بین ما و آژانس مطرح است و اصولاً مستلزم تفاهم درباره یک شیوه‌نامه مشخص است؛ شیوه‌نامه‌ای که با در نظر گرفتن جمیع جهات، از جمله قانون مصوب مجلس و رویه‌ای که در این قانون پیش‌بینی شده، تدوین شود. در حال حاضر ما در این مرحله نیستیم، هرچند در رابطه با همکاری‌هایمان با آژانس، تبادلات و تماس‌ها به‌صورت مستمر ادامه دارد.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «در روزهای اخیر شاهد از سرگیری تنش‌ها بین اسلام‌آباد و کابل بوده‌ایم. گزارش‌ها حاکی از انجام حملاتی توسط پاکستان است و گمانه‌زنی‌هایی درباره گسترش درگیری‌ها مطرح شده است. در گام نخست، موضع تهران نسبت به وضعیت پیش‌آمده چیست و شما چه توصیه ای به دو کشور برای کنترل سطح تنش دارید؟» گفت: واقعاً نگران این وضعیت هستیم و حق داریم نگران باشیم، زیرا هر دو کشور همسایه و مسلمان ما هستند و تشدید تنش بین آن‌ها آثار و تبعاتی فراتر از مرزهای این دو کشور خواهد داشت. توصیه همیشگی ما، گفتگو، خویشتن‌داری و تلاش برای رفع اختلافات از طریق دیپلماسی است. ایران آمادگی خود را برای استفاده از مساعی جمیله خود به‌منظور جلوگیری از تشدید تنش‌ها اعلام کرده است. همان‌طور که در چند ماه گذشته نیز تلاش‌هایی برای کمک به کاهش تنش بین دو کشور انجام شد. امیدواریم که با گفتگوی مبتنی بر حسن‌نیت میان دو طرف، این وضعیت خاتمه یابد و تنش‌ها کنترل شود.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی در خصوص ویژگی‌های توافق برد-برد گفت: توافقی که حقوق تضییع‌شده ایرانیان را بازگرداند، به معنای احیای حقوقی است که طی دو تا سه دهه گذشته از ناحیه تحریم‌های ظالمانه علیه ایران تضییع شده است و بنابراین یکی از مطالبات اصلی ما به‌شمار می‌رود. در حوزه هسته‌ای نیز حقوق ایران باید به رسمیت شناخته شود و مورد احترام قرار گیرد. این حقوق از همان زمان که ایران در سال ۱۹۷۰ به‌عنوان عضو معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای پذیرفته شد، به‌عنوان بخشی از مجموعه تکالیف و حقوق کشور به رسمیت شناخته شده‌اند. احترام به حق ایران برای بهره‌برداری صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای باید بخش لاینفک هرگونه تفاهم در این زمینه باشد. طبیعی است که ما نشان داده‌ایم آماده‌ایم تا برای اطمینان‌بخشی نسبت به تداوم ماهیت صلح‌آمیز برنامه هسته‌ای ایران همکاری کنیم.

اسماعیل بقائی در پاسخ به اظهارات خصمانه وزیر امور خارجه کانادا در خصوص شروط احیای روابط با ایران گفت: فکر می‌کنم در حال حاضر دولت کانادا باید نسبت به وضعیت خود نگران باشد، چرا که آمریکا تمایل دارد این کشور را به‌عنوان یکی از ایالت‌های خود لحاظ کند.  ما همواره گفته‌ایم که رویکرد کانادا در قبال ایرانیان مقیم این کشور، بسیار غیرقانونی و غیر اخلاقی است؛ زیرا جمع کثیری از ایرانیان را از برخورداری از برخی حقوق بنیادین خود، از جمله دسترسی‌های کنسولی، محروم کرده است.

انتهای پیام/ع.خ/26