«صدای هند رجب» جشنواره برلین را به چالش کشید؛ جدال بر سر صلح، سکوت و مسئولیت اخلاقی هنر

به گزارش خبرگزاری قدس (قدسنا) بن‌هنیه در مراسم جوایز «سینما برای صلح» (Cinema for Peace) از دریافت جایزه «با ارزش‌ترین فیلم» که به اثرش تعلق گرفته بود، خودداری کرد و تندیس را در سالن باقی گذاشت. او در سخنانی اعلام کرد: «صلح عطری نیست که بر خشونت بپاشیم تا قدرت، مؤدب و راحت به نظر برسد.».

به گفته بن‌هنیه، آنچه بر هند رجب گذشته یک استثنا نیست، بلکه بخشی از یک نسل‌کشی است و سینما نمی‌تواند به ابزاری برای سفیدنمایی بدل شود، در حالی که صداهای معترض سرکوب می‌شوند. این موضع‌گیری، فضای جشنواره را از حال‌ و هوای معمول تقدیرهای سینمایی خارج کرد و آن را به صحنه‌ای برای رویارویی درباره معنای صلح و مسئولیت اخلاقی هنر تبدیل ساخت.

همزمان با این رخداد، بیش از ۸۰ سینماگر حاضر و سابق برلیناله با انتشار نامه‌ای سرگشاده، مدیریت جشنواره را به سکوت نهادی در قبال غزه متهم کردند. در میان امضاکنندگان نام‌هایی چون خاویر باردم، تیلدا سوینتون، مایک لی و آدام مک‌کی دیده می‌شود. این نامه که از سوی گروه «سینماگران برای فلسطین» تنظیم شده، رویکرد جشنواره را گزینشی و فاقد شفافیت اخلاقی توصیف کرده است.

تنش‌ها به نشست‌های خبری نیز کشیده شد؛ جایی که مدیریت جشنواره با پرسش‌هایی درباره مرز میان «آزادی بیان» و «بی‌طرفی» روبه‌رو شد. منتقدان می‌گویند بی‌طرفی در چنین شرایطی می‌تواند به معنای چشم‌پوشی از مسئولیت اخلاقی باشد.

در حالی که فیلم‌هایی با مضامین سیاسی در بخش‌های مختلف جشنواره به نمایش درآمد، برخی سینماگران این پرسش را مطرح کردند که چگونه می‌توان درباره مسائل جهانی موضع گرفت اما در قبال بحران غزه سکوت اختیار کرد. این دوگانگی، برلیناله را به صحنه‌ای برای تقابل دیدگاه‌ها درباره نسبت هنر و سیاست تبدیل کرده است.

با نزدیک شدن به اعلام جوایز اصلی، گمانه‌زنی‌ها درباره تداوم این فضای پرتنش افزایش یافته است. بسیاری معتقدند دوره اخیر برلیناله نه فقط به‌ خاطر فیلم‌هایش، بلکه به دلیل جدال بر سر معنای آزادی بیان و مسئولیت اجتماعی هنر در حافظه‌ها باقی خواهد ماند؛ جدالی که «صدای هند رجب» آن را به متن جشنواره کشاند.

انتهای پیام /ی.ح