ترک برداشتن سپر آمریکاییِ رژیم صهیونیستی؛ چرخش افکار عمومی آمریکا علیه تل‌آویو

خبرگزاری قدس (قدسنا) | گروه تحلیل و تفسیر
 

رژیم صهیونیستی در شرایطی قرار گرفته که چالش‌های پیش روی آن دیگر صرفاً به عرصه نظامی و امنیتی محدود نمی‌شود. از بین رفتن جایگاه بین‌المللی، تنفر افکار عمومی غرب و به‌ویژه تغییر نگرش جامعه آمریکا، ابعاد تازه‌ای از آسیب‌پذیری این رژیم را آشکار کرده است؛ تحولاتی که می‌تواند یکی از مهم‌ترین تکیه‌گاه‌های راهبردی تل‌آویو را به عاملی برای افزایش فشار بر آن تبدیل کند.
 

در همین زمینه،  تحلیل مشترک «دنیس راس»، دیپلمات پیشین آمریکایی و از چهره‌های باسابقه دولت بوش در حوزه غرب آسیا، و «دیوید ماکوفسکی»، پژوهشگر ارشد مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک، که ۹ اکتبر ۲۰۲۶ (۱۷ مهر ۱۴۰۵) در روزنامه «اسرائیل هیوم» منتشر شده است، به بررسی پیامدهای احتمالی کاهش حمایت‌های آمریکا از رژیم صهیونیستی پرداخت. این تحلیل نشان می‌دهد که روابط واشنگتن و تل‌آویو، با وجود برخورداری از سابقه‌ای طولانی و ساختاری مستحکم، از تحولات سیاسی و اجتماعی داخل آمریکا تأثیر می‌پذیرد.
 

برخلاف تصویری که رژیم صهیونیستی از خود به‌عنوان قدرتی مستقل و برتر در منطقه ارائه می‌دهد، این رژیم همچنان برای بقا به پشتیبانی آمریکا وابسته است. تأمین تجهیزات و تسلیحات پیشرفته، همکاری‌های فناورانه و حمایت‌های دیپلماتیک واشنگتن در مجامع بین‌المللی، به‌خصوص شورای امنیت سازمان ملل، از مهم‌ترین ابعاد این وابستگی به شمار می‌رود.

با این حال، مسئله‌ای که بیش از گذشته برای رژیم صهیونیستی اهمیت پیدا کرده، آینده حمایت سیاسی آمریکا در شرایط افزایش انتقادها از عملکرد رژیم صهیونیستی در میان شهروندان این کشور است. تغییر نگرش جامعه آمریکا را نمی‌توان صرفاً به کاهش محبوبیت بنیامین نتانیاهو نسبت داد؛ چراکه این روند تنفر، پس از جنایت صهیونیست ها در غزه و لبنان، به تدریج بنیان‌های اجتماعی و سیاسی رابطه ویژه واشنگتن و تل‌آویو را نیز تحت تأثیر قرار داده است.

جنگ غزه و شهادت بیش از 70 هزار فلسطینی بی گناه که عمدتا زن و کودک هستند، در این میان نقشی تعیین‌کننده در تغییر تصویر سنتی رژیم صهیونیستی در افکار عمومی جهان داشته است. روایتی که سال‌ها این رژیم را به‌عنوان یک «دموکراسی محاصره‌شده در میان نیروهای متخاصم» معرفی می‌کرد، اکنون با انتشار تصاویر و گزارش‌های گسترده از ویرانی‌ها، گرسنگی و نسل کشی در غزه با چالش جدی مواجه شده است. دامنه این تنفر افکار عمومی از سیاست‌های رژیم فراتر رفته و به ماهیت رفتار و  ذات وجودی  این رژیم رسیده است.

آمارهای منتشرشده مراکز معتبر نظرسنجی آمریکا نیز نشانه‌هایی از این تغییر نگرش را آشکار می‌کند. مطابق نظرسنجی مرکز تحقیقات «پیو» در مارس ۲۰۲۶ (اسفند ۱۴۰۴)، ۶۰ درصد شهروندان آمریکایی دیدگاهی منفی نسبت به رژیم صهیونیستی داشته‌اند (تا پیش از جنگ تحمیلی سوم بر ایران که پس از این جنگ، این میزان تنفر بیشتر شده است).

البته این تحولات را نباید به معنای تصمیم قریب‌الوقوع واشنگتن برای توقف حمایت از رژیم صهیونیستی یا پایان اتحاد راهبردی دو طرف تلقی کرد چرا که روابط خارجی کشورها تنها بر اساس افکار عمومی شکل نمی‌گیرد و مؤلفه‌هایی مانند منافع امنیتی، نظامی و اقتصادی، در کنار ساختارهای سیاسی و نهادی، در تداوم این روابط نقش دارند. با این وجود، کاهش حمایت اجتماعی و افکار عمومی  از این اتحاد می‌تواند هزینه‌های سیاسی پشتیبانی از رژیم صهیونیسنی را برای دولت ها افزایش دهد و تصمیم‌گیرندگان آمریکایی را در برابر فشارهای حزبی و انتخاباتی آسیب‌پذیرتر سازد.

پژوهشی که در سال ۲۰۲۵ از سوی «الداد شاویت» و «تئودور ساسون» در مؤسسه مطالعات امنیتی رژیم صهیونیستی منتشر شد، نیز نسبت به کاهش جایگاه این رژیم در افکار عمومی آمریکا هشدار داده است. بر اساس این مطالعه، روند کاهش حمایت سنتی در میان دموکرات‌ها، گسترش انتقادها در بخش‌هایی از جامعه جمهوری‌خواه و افزایش فاصله نسل جوان آمریکا با سیاست‌های تل‌آویو، می‌تواند محدودیت‌های تازه‌ای را در مسیر تصمیم‌گیری‌های سیاسی و نظامی این رژیم ایجاد کند.

از سوی دیگر، اهمیت تحولات اخیر را می‌توان با تکیه بر نظریه قدرت نرم «جوزف نای»، استاد علوم سیاسی دانشگاه هاروارد، نیز بررسی کرد. مطابق این نظریه، قدرت کشورها صرفاً با توان نظامی و اقتصادی سنجیده نمی‌شود، بلکه مشروعیت، جذابیت و توانایی تأثیرگذاری بر افکار عمومی نیز از عناصر اصلی قدرت به شمار می‌روند. بر همین اساس، برخورداری از برتری نظامی لزوماً به معنای کسب پذیرش سیاسی و برخورداری از حمایت پایدار بین‌المللی نیست. 

نسل کشی در غزه و لبنان در این چارچوب، از یک رویارویی نظامی فراتر رفته و به عرصه‌ای برای تقابل روایت‌ها، افکار عمومی و قضاوت‌های اخلاقی تبدیل شده است. تظاهرات های فزاینده بدون وقفه در جهان علیه رژیم صهیونیستی، گسترش مباحث مربوط به فلسطین در دانشگاه‌ها، پارلمان‌ها، اتحادیه‌ها و جنبش‌های اجتماعی غرب و همچنین افزایش توجه به پرونده‌های علیه جنایتکاران صهیونیست در دادگاه‌های بین‌المللی، از جمله نشانه‌هایی است که نظریه تغییر فضای بین‌المللی علیه رژیم صهیونیستی را اثبات می‌کند.

این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که رژیم صهیونیستی همزمان با کاهش اعتبار خارجی، با اختلافات و شکاف‌های داخلی نیز دست‌وپنجه نرم می‌کند. مناقشه بر سر آینده سیاسی،  تشکیل دولت جدید، نحوه مدیریت جنگ و اولویت‌های امنیتی، اختلافات درونی این رژیم را تشدید کرده و بر پیچیدگی شرایط آن افزوده است.

آنچه در کوتاه‌مدت اهمیت بیشتری دارد، افزایش محدودیت‌های راهبردی، دشوارتر شدن تصمیم‌گیری برای سیاستمداران حامی رژیم صهیونیستی در جهان و کاهش ظرفیت تل‌آویو برای جلب حمایت سیاسی و بین‌المللی است؛ مسائلی که می‌توانند هزینه اقدامات این رژیم را در عرصه منطقه‌ای و جهانی افزایش دهند.

در جمع‌بندی این تحلیل باید گفت، تحولات پس از طوفان الاقصی یعنی هفتم اکتبر ۲۰۲۳ (۱۵ مهر ۱۴۰۲) بار دیگر نشان داده است که قدرت و دوام یک ساختار سیاسی صرفاً به توان نظامی، کنترل سرزمینی و برخورداری از تجهیزات پیشرفته وابسته نیست. حفظ ائتلاف‌های راهبردی، برخورداری از مشروعیت و توانایی همراه کردن افکار عمومی بین‌المللی نیز از مؤلفه‌های اساسی تداوم قدرت محسوب می‌شوند.

از این منظر، کاهش حمایت اجتماعی و افکار عمومی در جهان به ویژه در آمریکا و تشدید اختلافات داخلی کشورها در این زمینه (حمایت از رژیم)، می‌تواند به یکی از چالش‌های بلندمدت رژیم صهیونیستی تبدیل شود. هرچند هنوز نشانه‌ای از پایان قطعی پشتیبانی واشنگتن از تل‌آویو وجود ندارد، اما تضعیف پشتوانه اجتماعی این اتحاد، معادله‌ای تازه پیش روی هر دو طرف قرار داده است؛ معادله‌ای که در آن، متحد راهبردی رژیم صهیونیستی ممکن است به تدریج به یکی از مهم‌ترین نقاط آسیب‌پذیری آن تبدیل شود.

انتهای پیام/20