گفتگو با امام جماعت مسجد امام رضا درباره روز جهانی مسجد

خبرگزاری قدس (قدسنا)، 30 مرداد برابر با 21 آگوست، در تقویم جمهوری اسلامی ایران به عنوان روز جهانی مسجد نامگذاری شده است و هفته جاری هم هفته مساجد است. به همین مناسبت خبرگزاری قدس مصاحبه ای را با یک روحانی بسیار فعال در یکی مساجد غرب تهران انجام داده است. حجت الاسلام شیخ علی واشقانی فراهانی امام جماعت مسجد امام رضا (ع) تهران است. با توجه به شرایط کرونایی و ضرورت رعایت فاصله گذاری های اجتماعی ، حجت الاسلام والمسلمین واشقانی به سوالات قدسنا پاسخ داده اند.

قدسنا:علت نام‌گذاری 30 مرداد به‌عنوان روز جهانی مسجد چیست؟

واشقانی: اول اینکه به پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران 30 مرداد به‌عنوان روز جهانی مسجد نام‌گذاری شده است که این‌یک تصمیم و اندیشه بسیار شایسته و مبارکی است که جهان اسلام را بیدار و دعوت به حفظ و قداست جایگاه مسجد در برابر حادثه‌های ناهنجار و چالش دار می‌نماید. دوم اینکه در 21 اوت 1969 صهیونیست‌ها اقدام به آتش کشیدن مسجدالاقصی نمودند. مسئولان رژیم صهیونیستی ابتدا علت آتش‌سوزی را اتصال سیم‌های برق عنوان کردند؛ اما ادارۀ برق، سالم بودن سیم‌ها و عدم اتصال برق را تأیید نمود و سرانجام مسئولان صهیونیستی اعلام کردند که در حدود ساعت هفت صبح فردی به نام مایکل روهان (یهودی استرالیایی الاصل) پس از ورود به مسجدالاقصی و به آتش کشیدن آن به یک محله یهودی‌نشین رفته است، دستگیر نمودند. درنهایت، پس از دو جلسه محاکمۀ وی، دادگاه حکم به تبرئه روهان داد؛ چراکه او تعادل روانی نداشته است.

یادآوری می‌شود که صهیونیست در هتک حرمت مسجدالاقصی هر کاری که توانسته کرده است و از هرگونه بی‌حرمتی به آن خانۀ آسمانی دریغ نکرده است، در همین ارتباط مقام معظم رهبری ابراز داشت: «حادثۀ آتش زدن مسجدالاقصی، نشان‌دهندۀ جهت‌گیری همیشگی دنیای استکبار بر ضد مظاهر و جلوه‌های هویت مسلمانان است و به همین دلیل باید در ذهن مسلمانان زنده بماند.»  آری هفته جهانی مساجد هفته جهانی اسلام است که مسجد و اسلام لازم و ملزوم همدیگرند و از ازل تا ابد از یکدیگر انفکاک‌ناپذیرند. مسجد نهاد بسیطی دارد که ظرفیت استعداد جامعه مدنی را در فلسفۀ اسلام طنین‌انداز است. مسجد حافظ حقوق شهروندان هست و می‌توان گفت 30 مرداد ازجمله بنیادی‌ترین روزها در تاریخ اسلام و انقلاب اسلامی بوده و هست، به‌طوری‌که بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران بیان داشته است: «امروز حفظ مساجد از سوی مسلمانان، جز اموری است که حفظ اسلام به آن بسته است، من امروز باید بگویم که تکلیف است برای مسلمان‌ها حفظ مساجد.»

در دین اسلام سفارش به تعظیم مسجد شده است که امام صادق (علیه‌السلام) فرمود: «إنّما اُمِرْنا بِتَعظیمِ المَساجدِ لأنّها بُیوُتُ اللهِ فِی الأرض»؛ احترام و (بزرگداشت) مسجد ازآن‌رو است که خانه‌های خدا درروی زمین است.  و امام علی (علیه‌السلام) فرمودند: «مَن وَقَّرَ مَسجِدا، لَقِیَ اللّه َ یَومَ یَلقاهُ ضاحِکا مُستَبشِرا، وأعطاهُ کِتابَهُ بِیَمینِهِ»؛ هر که مسجدی را حرمت نهد در روز ملاقات باخدا او را خندان و شادمان دیدار می‌کند، درحالی‌که کارنامه‌اش را به دست راست او داده است.

قدسنا:اهمیت مسجدالاقصی را در آیات و روایات بیان کنید؟

واشقانی: دربارۀ مقام و منزلت مسجدالاقصی در قرآن کریم، آیۀ 1، سورۀ اسراء این‌چنین بیان‌شده است: «سُبْحَانَ الَّذِی أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَیْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذِی بَارَکْنَا حَوْلَهُ لِنُرِیَهُ مِنْ آیَاتِنَا إِنَّهُ هُوَ السَّمِیعُ الْبَصِیرُ»؛ پاک است آن خدایی که بندۀ خود را شبانه از مسجدالحرام به مسجدالاقصی که گرداگردش را برکت داده‌ایم، سیر داد تا بعضی از آیات خود را به او بنماییم، هرآینه او شنوا و بیناست.

و اما جایگاه مسجدالاقصی در روایات به شرح ذیل هست:

در سنن ابن ماجۀ عن میمونة مولاة النبی صلى الله علیه وسلم قالت: قلت: یا رسول الله، أفتنا فی بیت المقدس، قال: «أرض المحشر، والمنشر، ائتوه فصلوا فیه، فإن صلاة فیه کألف صلاة فی غیره»، قلت: أرأیت إن لم أستطع أن أتحمل إلیه؟ قال: «فتهدی له زیتًا یسرج فیه، فمن فعل فهو کمن أتاه»؛  در سنن ابن ماجۀ، به نقل از میمونه: گفتم: ای پیامبر خدا! دربارۀ بیت‌المقدس نظرت را برایمان بازگو؟ فرمود: «محل حشرونشر است به آنجا بروید و در آن نماز بگزارید؛ زیرا یک نماز در آن همچون یک هزار نماز در دیگر مکان‌هاست. گفتم: نظر شما (در خصوص مسجدالاقصی) چیست؟ اگر توان به آنجا را نداشته باشیم؟ فرمود: روغنی را تقدیم او می‌کنی تا در آن روشن شود که هر کس چنین کند همچون کسی است که به آنجا رفته است.»

قال الامام علی (علیه‌السلام): «اربعۀ من قصور الجّنۀ فی الدّنیا: المسجد الحرام و مسجد الرسول (صلی‌الله علیه و آله) و مسجد المقدس و مسجد الکوفۀ»؛ امام علی (علیه‌السلام) فرمود: «چهار مکان از قصرهای بهشتی در دنیا هستند: 1- مسجدالحرام، 2- مسجد پیامبر (صلی‌الله علیه و آله)، مسجد بیت‌المقدس، 4- مسجد کوفه.»

قال الباقر (علیه‌السلام): «لابی حمزۀ الثمالی: المساجد الاربعۀ، المسجد الحرام و مسجد الرسول (صلی‌الله علیه و آله) و مسجد بیت‌المقدس و مسجد الکوفۀ یا ابا حمزۀ الفریضۀ فیها تعدل حجّۀ و النافلۀ تعدل عمرۀ»؛ امام باقر (علیه‌السلام) به ابوحمزۀ ثمالی فرمودند: «ای ابوحمزه! خواندن نماز واجب در مساجد چهارگانه؛ مسجدالحرام، مسجدالنبی، بیت‌المقدس و مسجد کوفه معادل یک حج است و خواندن نماز مستحب در آن‌ها معادل یک عمره است.»
قال الامام الصادق (علیه‌السلام): «إنَّ رَسولَ اللّهِ (صلی‌الله علیه و آله) استَقبَلَ بَیتَ المَقدِسِ سَبعَةَ عَشَرَ شَهرا ثُمَّ صُرِفَ إلَى الکَعبَةِ و هو فی صلاۀ العصر»؛ امام صادق (علیه‌السلام) فرمود: «از پدرش که همانا رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) مدت هفده ماه به سمت بیت‌المقدس (مسجدالاقصی) نماز گزاردند. پس‌ازآن درحالی‌که در نماز عصر بودند به سمت کعبه برگشتند و این مسجد نخستین قبلۀ مسلمین.»

قدسنا: به نظر شما چرا در ماجرای اسری خدا پیامبر خودش را از مکه به فلسطین برده و ازآنجا به معراج برد، چه حکمتی در آن نهفته است؟

در اینکه چرا پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) از مکه به بیت‌المقدس آورده شد و ازآنجا به معراج (آسمان‌ها) برده شد، در این مورد نکاتی چند وجود دارد:

1-    وحدت ادیان؛ چون سرزمین قدس محل پیدایش و بعثت بسیاری از پیامبران الهی بود، بردن پیغمبر در یک سفر ملکوتی به آنجا نشانگر اتحاد ادیان توحیدی باهم است. در اصل حکمتش در جهت نشان دادن عظمت و شکوه این سیر بوده است؛
2-    پاکی و قداست مسجد، پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) از جایی عروج خود را آغاز می‌کند که رسولان و انبیای کثیری در این منطقه عبادت می‌کرده‌اند و این خود پاکی و عظمت معنوی این مکان را می‌رساند؛ بنابراین پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) از مکانی پاک و مقدس به آسمان عروج داده شدند. باید اذعان داشت نام نیکویی برای آن گذاشته‌اند، (بیت‌المقدس) مکانی که قدس و پاک و پاکیزه است؛
3-    بردن رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) به بیت المقدس و نماز جماعت پیغمبر اسلام (صلی‌الله علیه و آله) به امامت آن حضرت اولاً نشانگر عظمت شخصیت بارز و تقدم و رهبری او بر انبیا است، دوماً نمازخواندنش با انبیا نشانی بود از پیوستگی‌اش با پیامبران پیشین و داشتن هدف مشترک با آنان. خداوند با این کار به انسان‌ها فهمانده است که اسلام یک آیین محلی یا دین قبیله‌ای خاصی نیست؛
4-    به کفار قریش و همۀ کسانی که تلاش می‌کردند تا پایه و اساس اجتماع کوچک و نوبنیاد مسلمانان را در هم بکوبند یا دست‌کم حرکت پیغمبر را در مکه و میان همان گروهی که اسلام را پذیرفته بودند با تمام توان خود متوقف و محصور گردانند، اعلان خبر معراج هشداری بود صاعقه وار که همه را تکان داد و به آن‌ها فهماند که به‌زودی اسلام به مرکز مسیحیت و یهود کشانده خواهد شد و چنان اوج خواهد گرفت که دامن خود را ازآنجا هم فراتر کشانده و دامنۀ نفوذ خود را تا دورترین نقاط جهان هستی خواهد گستراند حتی ملأ اعلی را زیر پا خواهد گرفت؛ «الإسلام یَعْلوا و لایُعْلی علیه ...»؛
5-    روشن است که هر یک از معجزه‌ها برای مقصد مهمی انجام می‌گیرد و فهماندن آن به مردم نیاز به مقدماتی محسوس دارد که برای مردم قابل‌درک باشد، بدین‌جهت خداوند در این سفر او را به بیت‌المقدس برد که مردم مسافت بین مکه تا آنجا را می‌دانستند. پیغمبر در مدت کوتاهی به آنجا برده شده ازآنجا هم گذشته تا آخر نقطه عالم هستی رسانده و بازگردانده شد. مردم با همان مقیاس به عظمت سیر آسمانی او پی بردند. سؤالاتی که دربارۀ بیت‌المقدس کردند حکمتش این بود که گرچه به آن ایمان نیاوردند؛ اما حجت بر آنان تمام شد.

قدسنا: هدف رژیم صهیونیستی از گسترش تهدیدات علیه مسجدالاقصی چیست؟ وظیفه جهان اسلام در صیانت از مسجدالاقصی را بیان فرمایید؟ آیا انفعال در این موضوع می‌تواند عقوبت الهی را در پی داشته باشد؟

مقام معظم رهبری ابراز می‌دارد: «اگر صهیونیسم و استکبار جهانی با مساجد می‌جنگد و مسجدالاقصی را چنین روزی در سال 1969 (21 اوت) به آتش کشیدند، اگر بعدازآن هرگونه هتکی را چه در فلسطین اشغالی و چه در نقاط دیگر دنیا روا داشتند در اروپا و آمریکا و آفریقا و آسیا و امروز هم در مساجد یمن، این‌ها به دلیل نقش مسجد است. مسجدی که توانسته در برابر استکبار بایستد، مسجدی که توانسته انقلابی همچون انقلاب اسلامی ما را در آغاز هزارۀ سوم به بشریت عرضه کند، مسجدی که موفق شده بیداری اسلامی را در منطقۀ بزرگ اسلامی به وجود بیاورد؛ آنان متوجه شده‌اند که این‌ها همه از مسجد است؛ بنابراین باید به آن‌ها حق داد که در برابر مسجد بایستند، عزیزان حاضر در چنین روزی (روز 21 اوت آتش زدن مسجدالاقصی را) و در چنین محفلی فرصت را برای دشمن‌شناسی (خود) غنیمت می‌دانند، توطئه صهیونیسم جهان صرفاً به آتش زدن و تخریب مساجد نیست فقط تولید مساجد ضرار نیست بلکه توطئه اصلی در ترویج سکولاریسم پنهان و تقلیل نقش مساجد و اندازه یک معبد معزول حاشیه‌نشین است این جماعت بزرگ و سرافراز و بیدار مصمم‌اند به مسجد تمدن ساز فکر کنند. امیدواریم که مسئولان نظام هم به مسجد تمدن ساز فکر کنند و مسجد را در دکترین عالی مدیریتی نظام ببینند. در تقنین، در اجرا و در نقشه پردازی شهرها ببینند. امیدواریم حوزه‌های علمیه خود را برای اداره مساجد آماده کنند و پشتیبانی کنند.»  وظیفه جهان اسلام بر مبنای قرآن کریم «وَاعتَصِموا بِحَبلِ اللَّهِ جَمیعًا وَلا تَفَرَّقوا ...»؛ همگی به ریسمان خدایی چنگ زنید و از هم جدا نباشید.  اگر جهان اسلام برای آزادسازی مسجدالاقصی همکاری لازم را انجام ندهد بی‌شک عقوبت شدید و پی‌درپی به دنبال خواهد داشت که جملگی در صیانت از مسجدالاقصی مسئول بوده و هستند که پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: «إنّی مَسؤولٌ و إنّکُم مسؤولُونَ»؛  در حفظ جامعه اسلامی من مسئولم و شما هم مسئولید. قرآن کریم سورۀ آل‌عمران، آیۀ 105 بیان می‌دارد: «وَلَا تَکُونُوا کَالَّذِینَ تَفَرَّقُوا وَاخْتَلَفُوا مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَهُمُ الْبَیِّنَاتُ وَأُولَئِکَ لَهُمْ عَذَابٌ عَظِیمٌ»؛ و نباشید مثل کسانی که پراکنده شدند و بعد از آمدن بینات و نشانی‌ها اختلاف کردند، برای آن مردم عذابی سخت است. مسجد سفارتخانۀ اسلام است، یکی از چیزهایی که روز قیامت از انسان شکایت می‌کند مسجد است که می‌گوید مرا خراب و ویران کردند و نماز در من نخواندند؛ «وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ مَنَعَ مَسَاجِدَ اللَّهِ أَنْ یُذْکَرَ فِیهَا اسْمُهُ وَسَعَى فِی خَرَابِهَا أُولَئِکَ مَا کَانَ لَهُمْ أَنْ یَدْخُلُوهَا إِلَّا خَائِفِینَ لَهُمْ فِی الدُّنْیَا خِزْیٌ وَلَهُمْ فِی الْآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِیمٌ.»

مقام معظم رهبری اظهار داشت: «خودسازی باید بکنید، مساجد را رها نکنید و مساجد را مسجد نگه‌دارید، با امام جماعت مسجد، با عبادت‌کنندگان مسجد و با مؤمنینی که در مسجدند برادرانه صمیمی باشید.»  و بی‌تردید پاسداری تعالی اسلام، از مسجد است و پرچم اسلام از مسجد برافراشته خواهد شد و در این راستا مسئولان و امام جماعت خط مقدم هستند، آنگاه تودۀ مردم و حفظ و صیانت از مسجد شامل جملگی خواهد بود.

برخیز تا که پرچم وحدت به پا کنیم        با عهد خویشتن همه از دل وفا کنیم
ما آشنا و پیرو یک دین و مذهبیــم        با یار آشنــا سخن آشنـــا کنیــــم
ما دردمند ورطۀ جهلیــم سربـه‌سر        ایـن درد را ز وحـدت ملی دوا کنیم
باید نمـود پیــروی از سنــت نبی            گر غیرازاین کنیم سـراسر خطا کنیم
گر دست اتحـاد بـرآریـم ز آستین            حاجات خود ز دفتر قرآن روا کنیـم
در خواب غفلتیم رفیقا به‌قصـد ما            برخیز تا که خواب گران زیر پا کنیم
گر طالبیم رحمت دنیـا و آخـرت            بایـد تمـام پیروی از مصطفـی کنیـم

قدسنا: بااینکه سازمان همکاری‌های اسلامی پس از واقعه آتش‌سوزی مسجدالاقصی باهدف مقابله با خطرات وجودی علیه این مسجد تأسیس شد؛ اما عملاً این سازمان دراین‌ارتباط فعال نیست. چرا؟

ازجمله عواملی که مانع همکاری‌های اسلامی پس از واقعه آتش‌سوزی مسجدالاقصی می‌توان یادآور شد؛ عدم اعتماد به جایگاه مسجد و اسلام است که علم و ایمان به این موضوع است؛ اما باید در اعتماد به اسلام و مسجد یقین داشت که ناجی در بحران‌ها همین دو موضوع است. امام علی (علیه‌السلام) فرمود: «النَّاسُ أَعْدَاءُ مَا جَهِلُوا»؛  مردم دشمن چیزی هستند (و آن را نمی‌خواهند) که جاهل به آن چیز می‌باشند. انسان وقتی غذا میل می‌کند که اعتماد دارد آن غذا گرسنگی‌اش را برطرف می‌کند؛ بنابراین حاکمان و سردمداران و تودۀ ملت (جهان اسلام) وقتی به عملکرد اسلام و مسجد آگاهی یافتند و به‌یقین رسیدند برای آزادسازی مسجدالاقصی یکدست قیام خواهند کرد. مسجد تضمین‌کنندۀ سلامت جهان اسلام است و سازمان اسلامی باید با عمل به این آیۀ قرآن در آزادسازی مسجدالاقصی کار کند؛ «إِنَّمَا یَعْمُرُ مَسَاجِدَ اللَّهِ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ وَأَقَامَ الصَّلَاةَ وَآتَى الزَّکَاةَ وَلَمْ یَخْشَ إِلَّا اللَّهَ فَعَسَى أُولَئِکَ أَنْ یَکُونُوا مِنَ الْمُهْتَدِینَ.»

انتهای پیام/م.ت/