برنامه ترامپ برای ایران

خبرگزاری قدس (قدسنا) «هادی محمدی»* : محوری ترین بخش این برنامه، در قالب برجام و فرا برجام و تهیه قوانین تحریم- فشار دنبال می شود، چرا که تسلط آمریکا بر متغیرهای موثر، بیش از بخش های دیگر برنامه ضد ایرانی است.

دولت آمریکا به خوبی می داند و جمع بندی حاکمیتی جناح های سیاسی هم بر این مفهوم تاکید دارد که ترامپ نباید مسئولیت لغو برجام را به عهده بگیرد ولی از انجا کهع ترامپ و تیم افراطی او و جمهوری خواهان، برجام را توافقی بد، ارزیابی می کنند و معتقدند می بایست در سیر مذاکرات با ایرا، امتیاز بیشتری از ایران دریافت می کردند و اهرم های فشار بیشتری را برای خود حفظ می کردند. به همین دلیل بخش اول برنامه آمریکا در برجام، بررسی ظرفیت های برجام برای فشار بیشتر در زمینه های نظارتی و بهره مندی از مفاد قابل تغییر می باشد.

رویکرد ترامپ در این زمینه این گونه است که با تصویب تحریم های جدید و نقض های محدود، ایران را واردار به خروج از برجام نماید و یا اینکه ایران را مجبور به سکوت و پذیرش نقض های گسترده تر نماید. یعنی اینکه برجام به نحوی دنبال شود  که فقط ایران، محدودیت و تعهدات خود را به اجرا بگذارد و طرف آمریکایی به سیاست  گسترش تحریم ها و نقض برجام ادامه دهد.

این نکته بسیار روشنی سات که بارها در مورد نقد مفاد برجام عنوان شده که اولا ایران ابزار متوازن و اثرگذار جدی در مقابل آمریکا در برجام ندارد و در صورت اصرار ایران بر تخلف های آمریکا، در یک دوره زمانی پیش بینی شده، برجام لغو و تمامی تحریم های قبلی فعال خواهند شد.

همه ظرفیت های دیپلماسی ایران و تیم مذاکره کننده در حال حاضر و طی نشست های مشترک با ۵+۱ بر این محور قرار گرفته که دیگر اعضای ۵+۱، در مقابل آمریکا قرار گیرند و رویکردهای تحریمی آنها را دنبال نکنند، که این مسئله در یک توهم و متاثر از فقدان شناخت از ماهیت غرب و مکانیزم های مناسبات فی مابین آنهاست. اروپایی ها، تمامی تلاش خود را خواهند کرد تا ایران را به برجام های دیگر سوق دهند و این همان وعده روشنی سات که ظریف در آمریکا مطرح کرد!!

لایه بعدی که باز هم بر اساس نوعی خامی و اعتماد به آمریکا و غرب در مفاد و متن برجام، از سوی آمریکا، بخوبی و به شکل حداکثری مورد سوء استفاده قرار می گیرد، «تکرار تحریم های برجامی» به بهانه های «فرا برجامی» می باشد.

اگر شرط رهبری معظم انقلاب برای پذیرش برجام مبنی بر اینکه هر گونه تحریم و به هر بحانه ای از سوی آمریکا به عنوان نقض برجام تلقی می شد و جلوی تکرار تحریم های برجامی را می گرفت، امروز دولت ترامپ با آسودگی خاطر، تحریم های جدید و جامع را در دستور کار قرار نمی داد، توصیف و ارزیابی واقعی که نباید از آن عبور کرد، همان توصیف جناب سیف در سال گذشته که نتیجه برجام را «تقریبا هیچ» و دکتر ظریف نیز در سفر اخیر به نیویورک همین مفهوم را تکرار کرد.

مشکل دیپلماسی غیر فعال و یا غیر موثر تا جایی است که آمریکای ترامپ ایران را متهم می کند که روح برجام را نقض کرده و ایران می بایست امنیت منطقه ای (مطلوب آمریکا) غرب آسیا را به خطر نمی انداخت گزارشهای اخیر موسسات امنیتی آمریکا، ایران را بزرگترین تهدید خود معرفی می کند و آن را حامی اصلی تروریسم!! می دانند.

دولت ترامپ با همه ناتوان یهای شرکای منطقه ای، بدنبال مقابله با تهدید ایران نیز برآمده و مواضع روشن تهدید گونه را ابراز می دارد. وقتی آمریکایی ها از تهدید منطقه ای ایران و اقدامات بات زا سخن می گویند، بخوبی قابل درک است که پروژه تروریسم تکفیری آنها که قرار بود، پایه های خاورمیانه جدید را شکل دهد، شکست خورده و آنها قرار است ایران و مقاومت منطقه ای که در مقابل داعش و القاعده می جنگند را شکل دهد، شکست خورده و آنها قرار است ایران و مقاومت منطقه ای که در مقابل داعش و القاعده می جنگند را تروریست!!! قلمداد کند و ثبات آمریکایی یعنی امنیت اسرائیل، دیکتاتورهای عربی و حامی تروریسم تکفیری و تجزیه منطقه و کشورهای آن و تسلیم ایران و دولت های مستقل.

در گزارش دوم دولت ترامپ به کنگره، بر روی مفاهیم فوق تاکید صریح شده و برای توجیه تحریم های بزرگتر و تکرار تحریم های قبلی، برجام را ناتوان از «مهار تهدید ایران در همه ابعاد» می داند و مشکل اصلی را در سیاست های منطقه ای و  مقابله با جنگ نیابتی تروریستی آمریکا می داند!!

لذا این زمینه چینی ها برای «تحریم های جدید و فرا برجامی» و در نگاهی مشترک بین دولت ترامپ و کنگره انجام می گیرد.

آمریکایی ها امیدوار هستند تا از طریق فشارهای بیشتر و تحریم های گسترده تر که به نظر آنها، ایران را مجبور به پذیرش برجام کرده، باید به نتیجه برسند و یا با تسلیم شدن ایران در برجام های جدید، اهداف خود را محقق سازند.

هدف آمریکا از اقدامات فوق، «راهبرد مهار» نیست و از زبان ترامپ و دیگر مقامات ارشد بر «ضرورت براندازی» تاکید شده است. برای این منظور سر فصل سوم آنها، بهره مندی از ظرفیت های داخلی در ایران است که مخاطب شناخته شده و روشن دارد.

آنها با صراحت از ضرورت حمایت از جریان فتنه سخن می گویند و هیچ یک از چهره ها و یا لایه های همسو با فتنه این اظهارات را محکوم نکرد و یا در مقابل آن نایستاد!!

سر فصل چهارم برنامه ترامپ که با گذشته، فقط در میزان شدت جبهه سازی متفاوت است، فعال کردن جبهه منطقه ای ضد ایرانی با تکیه بر عربستان و امارات است. البته یک تفاوت دیگر در این راهبرد با گذشته و در زمان اوباما وجود دارد و آن اینکه از ظرافت های یک جنگ نرم هوشمندانه تا حدودی فاصله گرفته و جنگ لفظی آل سعود را گسترده و علنی تر کرده است ولی هیچ کس تردیدی ندارد که ترامپ در این راهبرد، فقط به استفاده ابزاری از آل سعود فکر می کند تا فروش میلیاردی سلاح را ادامه دهد و به این ترتیب فرسایش ایران را فعال تر از گذشته دنبال کند.

دولت ترامپ برای موثر کردن فضای روانی این جبهه منطقه ای، هر از چندی سعی می کند تا تهدیدات خود را جدی نشان داده و «سایه جنگ و چماق» را بر علیه ایران حفظ کند.

*کارشناس مسائل منطقه
انتهای پیام/22/