[[{"content_id":413670,"content_number":0,"portal_id":2,"lang_id":"fa","content_title":"اعتراف اندیشکده‌های غربی: ایران مدلی بی‌نظیر از تاب‌آوری مقابل تحریم","content_rtitr":"","content_short_title":null,"content_summary":"رسانه‌های معتبر بین‌المللی تاب‌آوری اقتصاد ایران در برابر تحریم‌ها را «بی‌نظیر» عنوان می‌کنند.","content_summary_fill":1,"content_body":"\r\nبه گزارش خبرگزاری قدس (قدسنا) تاریخ اقتصاد سیاسی جهان در یک قرن اخیر، کمتر نمونه‌ای را به خود دیده است که کشوری تحت شدیدترین، پیچیده‌ترین و هوشمندترین نظام تحریمی (Sanctions Regime) قرار گیرد و همچنان سرپا بماند. استراتژیست‌های «فشار حداکثری» در واشنگتن، با طراحی تحریم‌های ثانویه، بستن سوئیفت، تحریم بانک مرکزی و صفر کردن صادرات نفت، به‌روی کاغذ محاسبه کرده بودند که اقتصاد ایران نهایتاً ظرف 6 ماه تا یک سال دچار فروپاشی کامل (Total Collapse) خواهد شد. آنها منتظر قحطی، توقف کامل نیروگاه‌ها و فلج شدن سیستم حمل‌ونقل بودند.\r\n\r\n \r\n\r\nاما امروز، با گذشت چندین سال از آغاز آن جنگ تمام‌عیار اقتصادی، اگرچه سفره مردم کوچک شد و تورم بر معیشت سایه افکند، اما «سازه اصلی اقتصاد» نه‌تنها فرونریخت، بلکه در بسیاری از بخش‌ها پوست‌اندازی کرد و واکسینه شد. گزارش پیشِ‌رو با استناد به داده‌های نهادهای بین‌المللی و اعترافات رسانه‌های غربی، به بررسی پدیده «تاب‌آوری خیره‌کننده» (Resilience) اقتصاد ایران می‌پردازد.\r\n\r\n \r\n\r\n1) اعتراف جهانی به یک واقعیت انکارناپذیر\r\n\r\nدر محافل آکادمیک و رسانه‌ای غرب، دیگر صحبت از «تغییر رژیم از طریق فشار اقتصادی» رنگ باخته است، اکنون سؤال اصلی تحلیلگران غربی این است: «ایران چگونه دوام آورد؟»\r\n\r\n \r\n\r\nالف. فایننشال تایمز و «اقتصاد تطبیق‌پذیر» ایران: روزنامه فایننشال تایمز (Financial Times) در سلسله گزارش‌هایی که طی سال‌های 2023 و 2024 منتشر کرده، بارها به این نکته اشاره کرده است که اقتصاد ایران از شوک اولیه خارج شده است.\r\n\r\n \r\n\r\nاین رسانه انگلیسی می‌نویسد: تجار و تولیدکنندگان ایرانی یاد گرفته‌اند چگونه بدون غرب زندگی کنند. آنها زنجیره‌های تأمین خود را تغییر دادند، به‌سمت تولید داخلی رفتند و بازارهای جدیدی یافتند. اقتصاد ایران اکنون در وضعیتی است که می‌توان آن را "تعادل در تحریم" نامید. رشدی که در بخش‌های غیرنفتی دیده می‌شود، نشان می‌دهد فشار حداکثری نتوانست قلب تپنده تولید ایران را متوقف کند.\r\n\r\n \r\n\r\nب. فارین افرز: شکست استراتژی آمریکا، نشریه معتبر «فارین افرز» (Foreign Affairs) در مقاله‌ای تحلیلی با بررسی شاخص‌های کلان اقتصادی ایران، اذعان می‌کند که تحریم‌ها تنها توانستند رشد را کند کنند، اما نتوانستند اقتصاد را از بین ببرند.\r\n\r\n \r\n\r\nنویسندگان این نشریه تأکید می‌کنند که سیاستگذاران آمریکایی «تنوع و عمق اقتصاد ایران» را دست‌کم گرفته بودند. ایران به‌خلاف عراقِ دوران صدام یا ونزوئلا، یک اقتصاد تک‌محصولی محض نیست و دارای زیرساخت‌های عظیم صنعتی و کشاورزی است.\r\n\r\n \r\n\r\nج. بانک جهانی: بازگشت به رشد مثبت داده‌های بانک جهانی (World Bank) که معمولاً با سخت‌گیری و محافظه‌کاری درباره ایران منتشر می‌شود، نشان می‌دهد که اقتصاد ایران توانسته است در سه سال گذشته به‌طور پیاپی رشد مثبت اقتصادی (GDP Growth) را تجربه کند.\r\n\r\n \r\n\r\nاگرچه این رشد بین 3 تا 5 درصد نوسان داشته، اما همین که عدد «منفی» نیست، خط بطلانی بر تئوری فروپاشی است. بانک جهانی در گزارش «چشم‌انداز اقتصادی» خود تأیید می‌کند که بخش خدمات و صنایع ایران توانسته‌اند پس از شوک کرونا و تحریم، خود را بازیابی کنند.\r\n\r\n \r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\n2) کالبدشکافی تاب‌آوری؛ چرا ایران ونزوئلا نشد؟\r\n\r\nمقایسه ایران با کشورهایی نظیر ونزوئلا که زیر فشار تحریم کمر خم کردند، نشان‌دهنده تفاوت‌های ساختاری اقتصاد ایران است. کارشناسان بین‌المللی 4 دلیل اصلی برای این مقاومت بی‌نظیر ذکر می‌کنند:\r\n\r\n\r\nلازم به ذکر است صادرات غیرنفتی ایران در طول سال‌های تحریم اگرچه با چالش‌هایی همراه شده، اما هیچ‌گاه روند آن متوقف نشده است، به‌عنوان مثال صرفاً در سال 1403، ایران توانسته است نزدیک به 60 میلیارد دلار صادرات غیرنفتی داشته باشد، که عددی کم‌سابقه در صادرات غیرنفتی محسوب می‌شود،\r\n\r\nاین درآمدهای ارزی، توانسته‌اند یکی از ستون‌های اقتصاد ایران را در سالهای اخیر تشکیل دهند، از طرفی به‌دلیل ماهیت این مدل از صادرات که به‌گفته کارشناسان چندان تحریم‌پذیر نیستند، عملاً فشارهای بین‌المللی برای محدود کردن صادرات نفتی ایران را بی‌اثر و خنثی کرده‌اند.\r\n\r\n \r\n\r\nالف) تنوع اقتصادی (Diversification) و فرار از نفرین نفت: بزرگترین توفیق اجباری تحریم‌ها برای ایران، کاهش وابستگی بودجه به نفت بود. پیش از تحریم‌ها، نفت خام بخش عمده درآمدهای ارزی را تشکیل می‌داد. اما امروز، صادرات غیرنفتی ایران (پتروشیمی، فولاد، مواد غذایی، مصالح ساختمانی) سهم قابل‌توجهی از ارزآوری را به‌عهده گرفته است.\r\n\r\n \r\n\r\nصنعت پتروشیمی: صنعت پتروشیمی ایران به‌عنوان خط مقدم ارزآوری، با تنوع بخشیدن به محصولات و بازارهای صادراتی، عملاً تحریم‌پذیر نبودن خود را اثبات کرد.\r\n\r\nصنعت فولاد: ایران طبق آمار «انجمن جهانی فولاد» (World Steel Association)، همچنان میان 10 تولیدکننده برتر فولاد جهان قرار دارد و تحریم‌ها نتوانسته‌اند موتور این صنعت را خاموش کنند.\r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\n\r\nلازم به ذکر است صادرات غیرنفتی ایران در طول سال‌های تحریم اگرچه با چالش‌هایی همراه شده، اما هیچ‌گاه روند آن متوقف نشده است، به‌عنوان مثال صرفاً در سال 1403، ایران توانسته است نزدیک به 60 میلیارد دلار صادرات غیرنفتی داشته باشد، که عددی کم‌سابقه در صادرات غیرنفتی محسوب می‌شود،\r\n\r\nاین درآمدهای ارزی، توانسته‌اند یکی از ستون‌های اقتصاد ایران را در سالهای اخیر تشکیل دهند، از طرفی به‌دلیل ماهیت این مدل از صادرات که به‌گفته کارشناسان چندان تحریم‌پذیر نیستند، عملاً فشارهای بین‌المللی برای محدود کردن صادرات نفتی ایران را بی‌اثر و خنثی کرده‌اند.\r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n\r\n \r\n\r\nب) جایگزینی واردات و احیای تولید ملی: افزایش نرخ ارز و محدودیت‌های وارداتی باعث شد واردات بسیاری از کالاها که پیش‌تر از خارج تأمین می‌شد، غیرصرفه یا ممنوع شود. این «حفاظ تعرفه‌ای و تحریمی» فرصتی طلایی برای تولیدکنندگان داخلی ایجاد کرد. گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد در صنایع لوازم خانگی، پوشاک و قطعه‌سازی، سهم بازار برندهای ایرانی به‌شدت افزایش یافته است.\r\n\r\n \r\n\r\nاندیشکده «شورای آتلانتیک» (Atlantic Council) دراین‌باره می‌نویسد: «ایرانی‌ها استاد تبدیل تهدید به فرصت هستند؛ کارخانه‌هایی که زمانی تعطیل بودند، اکنون برای پر کردن خلأ برندهای خارجی فعال شده‌اند.»\r\n\r\nج) شبکه هوشمند دور زدن تحریم‌ها توسط ایران: با ایجاد شبکه‌ای پیچیده از صرافی‌ها، شرکت‌های پوششی و ناوگان حمل‌ونقل دریایی (که غرب به آن ناوگان ارواح یا Ghost Fleet) می‌گوید، توانست محاصره دریایی و بانکی را بشکند.\r\n\r\n \r\n\r\nبلومبرگ (Bloomberg) در گزارشی با ابراز شگفتی نوشت: «صادرات نفت ایران به چین به بالاترین حد در سال‌های اخیر رسیده است و سیستم مالی آمریکا نتوانسته است جلوی جریان پول به‌سمت تهران را بگیرد.»\r\n\r\n \r\n\r\nابزار تعرفه و رؤیای محقق‌نشده ترامپ در توقف فروش نفت ایران\r\n\r\nد) دیپلماسی همسایگی و نگاه به شرق: چرخش استراتژیک ایران از غرب به‌سمت شرق و همسایگان، اکسیژن تازه‌ای به اقتصاد تزریق کرد. عضویت در پیمان شانگهای و گروه بریکس (BRICS)، و افزایش تجارت با عراق، ترکیه، روسیه و کشورهای آسیای میانه، بازارهای جدیدی را برای کالاهای ایرانی گشود، این اقدام عملاً تحریم‌های غرب را «کم‌اثر» کرد، چرا که غرب دیگر تنها بازیگر اقتصاد جهانی نیست.\r\n\r\n \r\n\r\n3) وضعیت بدهی خارجی؛ برگ برنده پنهان ایران\r\n\r\nیکی از شاخص‌هایی که اقتصاددانان غربی را متحیر کرده است، نسبت «بدهی خارجی به تولید ناخالص داخلی» (External Debt to GDP) است. در حالی که بسیاری از کشورهای منطقه و حتی کشورهای توسعه‌یافته با بحران بدهی خارجی دست‌وپنجه نرم می‌کنند، ایران به‌دلیل عدم دسترسی به بازارهای مالی بین‌المللی و انضباط اجباری مالی، یکی از کمترین نسبت‌های بدهی خارجی در جهان را دارد.\r\n\r\n \r\n\r\nصندوق بین‌المللی پول (IMF) در دیتابیس خود تأیید می‌کند که بدهی خارجی ایران "نزدیک به صفر" (در مقیاس کلان) است، این یعنی به‌خلاف کشورهایی که با یک شوک ارزی ورشکست می‌شوند ـ زیرا باید اقساط وام‌های دلاری بدهند ـ اقتصاد ایران از این ناحیه آسیب‌پذیر نیست، این "استقلال مالی" یکی از ارکان تاب‌آوری است که کمتر به آن پرداخته شده است.\r\n\r\n \r\n\r\n4) واقعیت‌های تلخ کنار دستاوردهای بزرگ\r\n\r\nرسالت خبری ایجاب می‌کند که کنار بیان نقاط قوت، به هزینه‌های این جنگ نیز اشاره شود. گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور تحریم‌ها (آلنا دوهان) در گزارش خود تأیید کرد که تحریم‌های آمریکا نقض حقوق بشر بوده و فشار مستقیمی بر بیماران و اقشار آسیب‌پذیر وارد کرده است. اقتصاد ایران اگرچه «فرونپاشید»، اما «کوچک» شد. تورم مزمن بالای 40 درصد در چند سال اخیر، قدرت خرید طبقه متوسط را کاهش داده است،\r\n\r\nاما نکته کلیدی این گزارش در اینجاست که، هدف غرب «کوچک کردن سفره مردم» نبود، هدف آنها «از هم پاشیدن شیرازه کشور» بود. این‌که امروز همچنان برق در شبکه جریان دارد، قفسه فروشگاه‌ها مملو از کالاست، سیستم بانکی کار می‌کند و پروژه‌های عمرانی افتتاح می‌شوند، یعنی «ساختار» حفظ شده است. مشکلات معیشتی ناشی از تحریم و برخی سوءمدیریت‌ها است، اما وجود و بقای سیستم اقتصادی، یک پیروزی استراتژیک است.\r\n\r\n \r\n\r\nپایان عصر سلاح تحریم\r\n\r\nجمع‌بندی گزارش‌های بین‌المللی و واقعیت‌های میدانی ما را به یک نتیجه روشن می‌رساند که  اقتصاد ایران از مرحله «بقا» عبور کرده و وارد مرحله «احیا» شده است. تاب‌آوری ایران پیام مهمی برای جهان داشت، این‌که؛ در قرن بیست‌ویکم، دیگر نمی‌توان کشوری را با مختصات ژئوپولیتیک و ظرفیت‌های ایران منزوی کرد.\r\n\r\n \r\n\r\nهمان‌طور که ریچارد نفیو (معمار تحریم‌های ایران در دولت اوباما) در کتاب «هنر تحریم‌ها» هشدار داده بود: «اگر کشور هدف بتواند درد را تحمل کند و خود را با شرایط تطبیق دهد، تحریم‌ها خاصیت خود را از دست می‌دهند.»، به‌نظر می‌رسد این پیش‌بینی اکنون محقق شده است، ایران نه‌تنها نشکست، بلکه فرمول شکست‌ناپذیری در جنگ اقتصادی را کشف کرد که اکنون مورد مطالعه سایر کشورهای تحت‌تحریم نیز قرار گرفته است.\r\n\r\n \r\n\r\nمنبع:تسنیم\r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\nانتهای پیام \/ی.ح","content_html":"


\r\nبه گزارش خبرگزاری قدس (قدسنا) تاریخ اقتصاد سیاسی جهان در یک قرن اخیر، کمتر نمونه‌ای را به خود دیده است که کشوری تحت شدیدترین، پیچیده‌ترین و هوشمندترین نظام تحریمی (Sanctions Regime) قرار گیرد و همچنان سرپا بماند. استراتژیست‌های «فشار حداکثری» در واشنگتن، با طراحی تحریم‌های ثانویه، بستن سوئیفت، تحریم بانک مرکزی و صفر کردن صادرات نفت، به‌روی کاغذ محاسبه کرده بودند که اقتصاد ایران نهایتاً ظرف 6 ماه تا یک سال دچار فروپاشی کامل (Total Collapse) خواهد شد. آنها منتظر قحطی، توقف کامل نیروگاه‌ها و فلج شدن سیستم حمل‌ونقل بودند.<\/span><\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

اما امروز، با گذشت چندین سال از آغاز آن جنگ تمام‌عیار اقتصادی، اگرچه سفره مردم کوچک شد و تورم بر معیشت سایه افکند، اما «سازه اصلی اقتصاد» نه‌تنها فرونریخت، بلکه در بسیاری از بخش‌ها پوست‌اندازی کرد و واکسینه شد. گزارش پیشِ‌رو با استناد به داده‌های نهادهای بین‌المللی و اعترافات رسانه‌های غربی، به بررسی پدیده «تاب‌آوری خیره‌کننده» (Resilience) اقتصاد ایران می‌پردازد.<\/span><\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

1) اعتراف جهانی به یک واقعیت انکارناپذیر<\/span><\/strong><\/span><\/p>\r\n\r\n

در محافل آکادمیک و رسانه‌ای غرب، دیگر صحبت از «تغییر رژیم از طریق فشار اقتصادی» رنگ باخته است، اکنون سؤال اصلی تحلیلگران غربی این است: «ایران چگونه دوام آورد؟»<\/span><\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

الف. فایننشال تایمز و «اقتصاد تطبیق‌پذیر» ایران<\/strong><\/span>: روزنامه فایننشال تایمز (Financial Times) در سلسله گزارش‌هایی که طی سال‌های 2023 و 2024 منتشر کرده، بارها به این نکته اشاره کرده است که اقتصاد ایران از شوک اولیه خارج شده است.<\/span><\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

این رسانه انگلیسی می‌نویسد: تجار و تولیدکنندگان ایرانی یاد گرفته‌اند چگونه بدون غرب زندگی کنند. آنها زنجیره‌های تأمین خود را تغییر دادند، به‌سمت تولید داخلی رفتند و بازارهای جدیدی یافتند. اقتصاد ایران اکنون در وضعیتی است که می‌توان آن را "تعادل در تحریم" نامید. رشدی که در بخش‌های غیرنفتی دیده می‌شود، نشان می‌دهد فشار حداکثری نتوانست قلب تپنده تولید ایران را متوقف کند.<\/span><\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

ب. فارین افرز: <\/strong><\/span>شکست استراتژی آمریکا، نشریه معتبر «فارین افرز» (Foreign Affairs) در مقاله‌ای تحلیلی با بررسی شاخص‌های کلان اقتصادی ایران، اذعان می‌کند که تحریم‌ها تنها توانستند رشد را کند کنند، اما نتوانستند اقتصاد را از بین ببرند.<\/span><\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

نویسندگان این نشریه تأکید می‌کنند که سیاستگذاران آمریکایی «تنوع و عمق اقتصاد ایران» را دست‌کم گرفته بودند. ایران به‌خلاف عراقِ دوران صدام یا ونزوئلا، یک اقتصاد تک‌محصولی محض نیست و دارای زیرساخت‌های عظیم صنعتی و کشاورزی است.<\/span><\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

ج. بانک جهانی:<\/strong><\/span> بازگشت به رشد مثبت داده‌های بانک جهانی (World Bank) که معمولاً با سخت‌گیری و محافظه‌کاری درباره ایران منتشر می‌شود، نشان می‌دهد که اقتصاد ایران توانسته است در سه سال گذشته به‌طور پیاپی رشد مثبت اقتصادی (GDP Growth) را تجربه کند.<\/span><\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

اگرچه این رشد بین 3 تا 5 درصد نوسان داشته، اما همین که عدد «منفی» نیست، خط بطلانی بر تئوری فروپاشی است. بانک جهانی در گزارش «چشم‌انداز اقتصادی» خود تأیید می‌کند که بخش خدمات و صنایع ایران توانسته‌اند پس از شوک کرونا و تحریم، خود را بازیابی کنند.<\/span><\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n


\r\n
\r\n <\/p>\r\n\r\n

2) کالبدشکافی تاب‌آوری؛ چرا ایران ونزوئلا نشد؟<\/span><\/strong><\/span><\/p>\r\n\r\n

مقایسه ایران با کشورهایی نظیر ونزوئلا که زیر فشار تحریم کمر خم کردند، نشان‌دهنده تفاوت‌های ساختاری اقتصاد ایران است. کارشناسان بین‌المللی 4 دلیل اصلی برای این مقاومت بی‌نظیر ذکر می‌کنند:<\/span><\/p>\r\n\r\n


\r\nلازم به ذکر است صادرات غیرنفتی ایران در طول سال‌های تحریم اگرچه با چالش‌هایی همراه شده، اما هیچ‌گاه روند آن متوقف نشده است، به‌عنوان مثال صرفاً در سال 1403، ایران توانسته است نزدیک به 60 میلیارد دلار صادرات غیرنفتی داشته باشد، که عددی کم‌سابقه در صادرات غیرنفتی محسوب می‌شود،<\/span><\/p>\r\n\r\n

این درآمدهای ارزی، توانسته‌اند یکی از ستون‌های اقتصاد ایران را در سالهای اخیر تشکیل دهند، از طرفی به‌دلیل ماهیت این مدل از صادرات که به‌گفته کارشناسان چندان تحریم‌پذیر نیستند، عملاً فشارهای بین‌المللی برای محدود کردن صادرات نفتی ایران را بی‌اثر و خنثی کرده‌اند.<\/span>
\r\n
\r\n <\/p>\r\n\r\n

الف) تنوع اقتصادی (Diversification) و فرار از نفرین نفت: بزرگترین توفیق اجباری تحریم‌ها برای ایران، کاهش وابستگی بودجه به نفت بود. پیش از تحریم‌ها، نفت خام بخش عمده درآمدهای ارزی را تشکیل می‌داد. اما امروز، صادرات غیرنفتی ایران (پتروشیمی، فولاد، مواد غذایی، مصالح ساختمانی) سهم قابل‌توجهی از ارزآوری را به‌عهده گرفته است.<\/span><\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

صنعت پتروشیمی: صنعت پتروشیمی ایران به‌عنوان خط مقدم ارزآوری، با تنوع بخشیدن به محصولات و بازارهای صادراتی، عملاً تحریم‌پذیر نبودن خود را اثبات کرد.<\/span><\/p>\r\n\r\n

صنعت فولاد: ایران طبق آمار «انجمن جهانی فولاد» (World Steel Association)، همچنان میان 10 تولیدکننده برتر فولاد جهان قرار دارد و تحریم‌ها نتوانسته‌اند موتور این صنعت را خاموش کنند.<\/span><\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n


\r\n
\r\n <\/p>\r\n\r\n


\r\nلازم به ذکر است صادرات غیرنفتی ایران در طول سال‌های تحریم اگرچه با چالش‌هایی همراه شده، اما هیچ‌گاه روند آن متوقف نشده است، به‌عنوان مثال صرفاً در سال 1403، ایران توانسته است نزدیک به 60 میلیارد دلار صادرات غیرنفتی داشته باشد، که عددی کم‌سابقه در صادرات غیرنفتی محسوب می‌شود،<\/span><\/p>\r\n\r\n

این درآمدهای ارزی، توانسته‌اند یکی از ستون‌های اقتصاد ایران را در سالهای اخیر تشکیل دهند، از طرفی به‌دلیل ماهیت این مدل از صادرات که به‌گفته کارشناسان چندان تحریم‌پذیر نیستند، عملاً فشارهای بین‌المللی برای محدود کردن صادرات نفتی ایران را بی‌اثر و خنثی کرده‌اند.<\/span><\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n


\r\n <\/p>\r\n\r\n

ب) جایگزینی واردات و احیای تولید ملی: افزایش نرخ ارز و محدودیت‌های وارداتی باعث شد واردات بسیاری از کالاها که پیش‌تر از خارج تأمین می‌شد، غیرصرفه یا ممنوع شود. این «حفاظ تعرفه‌ای و تحریمی» فرصتی طلایی برای تولیدکنندگان داخلی ایجاد کرد. گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد در صنایع لوازم خانگی، پوشاک و قطعه‌سازی، سهم بازار برندهای ایرانی به‌شدت افزایش یافته است.<\/span><\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

اندیشکده «شورای آتلانتیک» (Atlantic Council) دراین‌باره می‌نویسد: «ایرانی‌ها استاد تبدیل تهدید به فرصت هستند؛ کارخانه‌هایی که زمانی تعطیل بودند، اکنون برای پر کردن خلأ برندهای خارجی فعال شده‌اند.»<\/span><\/p>\r\n\r\n

ج) شبکه هوشمند دور زدن تحریم‌ها توسط ایران: با ایجاد شبکه‌ای پیچیده از صرافی‌ها، شرکت‌های پوششی و ناوگان حمل‌ونقل دریایی (که غرب به آن ناوگان ارواح یا Ghost Fleet) می‌گوید، توانست محاصره دریایی و بانکی را بشکند.<\/span><\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

بلومبرگ (Bloomberg) در گزارشی با ابراز شگفتی نوشت: «صادرات نفت ایران به چین به بالاترین حد در سال‌های اخیر رسیده است و سیستم مالی آمریکا نتوانسته است جلوی جریان پول به‌سمت تهران را بگیرد.»<\/span><\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

ابزار تعرفه و رؤیای محقق‌نشده ترامپ در توقف فروش نفت ایران<\/span><\/strong><\/span><\/p>\r\n\r\n

د) دیپلماسی همسایگی و نگاه به شرق: چرخش استراتژیک ایران از غرب به‌سمت شرق و همسایگان، اکسیژن تازه‌ای به اقتصاد تزریق کرد. عضویت در پیمان شانگهای و گروه بریکس (BRICS)، و افزایش تجارت با عراق، ترکیه، روسیه و کشورهای آسیای میانه، بازارهای جدیدی را برای کالاهای ایرانی گشود، این اقدام عملاً تحریم‌های غرب را «کم‌اثر» کرد، چرا که غرب دیگر تنها بازیگر اقتصاد جهانی نیست.<\/span><\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

3) وضعیت بدهی خارجی؛ برگ برنده پنهان ایران<\/span><\/strong><\/span><\/p>\r\n\r\n

یکی از شاخص‌هایی که اقتصاددانان غربی را متحیر کرده است، نسبت «بدهی خارجی به تولید ناخالص داخلی» (External Debt to GDP) است. در حالی که بسیاری از کشورهای منطقه و حتی کشورهای توسعه‌یافته با بحران بدهی خارجی دست‌وپنجه نرم می‌کنند، ایران به‌دلیل عدم دسترسی به بازارهای مالی بین‌المللی و انضباط اجباری مالی، یکی از کمترین نسبت‌های بدهی خارجی در جهان را دارد.<\/span><\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

صندوق بین‌المللی پول (IMF) در دیتابیس خود تأیید می‌کند که بدهی خارجی ایران "نزدیک به صفر" (در مقیاس کلان) است، این یعنی به‌خلاف کشورهایی که با یک شوک ارزی ورشکست می‌شوند ـ زیرا باید اقساط وام‌های دلاری بدهند ـ اقتصاد ایران از این ناحیه آسیب‌پذیر نیست، این "استقلال مالی" یکی از ارکان تاب‌آوری است که کمتر به آن پرداخته شده است.<\/span><\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

4) واقعیت‌های تلخ کنار دستاوردهای بزرگ<\/span><\/strong><\/span><\/p>\r\n\r\n

رسالت خبری ایجاب می‌کند که کنار بیان نقاط قوت، به هزینه‌های این جنگ نیز اشاره شود. گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور تحریم‌ها (آلنا دوهان) در گزارش خود تأیید کرد که تحریم‌های آمریکا نقض حقوق بشر بوده و فشار مستقیمی بر بیماران و اقشار آسیب‌پذیر وارد کرده است. اقتصاد ایران اگرچه «فرونپاشید»، اما «کوچک» شد. تورم مزمن بالای 40 درصد در چند سال اخیر، قدرت خرید طبقه متوسط را کاهش داده است،<\/span><\/p>\r\n\r\n

اما نکته کلیدی این گزارش در اینجاست که، هدف غرب «کوچک کردن سفره مردم» نبود، هدف آنها «از هم پاشیدن شیرازه کشور» بود. این‌که امروز همچنان برق در شبکه جریان دارد، قفسه فروشگاه‌ها مملو از کالاست، سیستم بانکی کار می‌کند و پروژه‌های عمرانی افتتاح می‌شوند، یعنی «ساختار» حفظ شده است. مشکلات معیشتی ناشی از تحریم و برخی سوءمدیریت‌ها است، اما وجود و بقای سیستم اقتصادی، یک پیروزی استراتژیک است.<\/span><\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

پایان عصر سلاح تحریم<\/span><\/strong><\/span><\/p>\r\n\r\n

جمع‌بندی گزارش‌های بین‌المللی و واقعیت‌های میدانی ما را به یک نتیجه روشن می‌رساند که  اقتصاد ایران از مرحله «بقا» عبور کرده و وارد مرحله «احیا» شده است. تاب‌آوری ایران پیام مهمی برای جهان داشت، این‌که؛ در قرن بیست‌ویکم، دیگر نمی‌توان کشوری را با مختصات ژئوپولیتیک و ظرفیت‌های ایران منزوی کرد.<\/span><\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

همان‌طور که ریچارد نفیو (معمار تحریم‌های ایران در دولت اوباما) در کتاب «هنر تحریم‌ها» هشدار داده بود: «اگر کشور هدف بتواند درد را تحمل کند و خود را با شرایط تطبیق دهد، تحریم‌ها خاصیت خود را از دست می‌دهند.»، به‌نظر می‌رسد این پیش‌بینی اکنون محقق شده است، ایران نه‌تنها نشکست، بلکه فرمول شکست‌ناپذیری در جنگ اقتصادی را کشف کرد که اکنون مورد مطالعه سایر کشورهای تحت‌تحریم نیز قرار گرفته است.<\/span><\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

منبع:تسنیم<\/span><\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

انتهای پیام \/ی.ح<\/span><\/p>","content_source":"","content_url":"","content_date_start":"2026-02-08 15:12:49","content_date_event":"2026-02-08 15:12:49","content_date_event_start":null,"content_date_event_end":null,"content_show_title_slider":1,"content_date_last_edit":"2026-02-08 15:33:15","content_date_register":"2026-02-08 15:22:14","content_columns":0,"content_show_img":1,"content_show_details":0,"content_show_related_img":0,"content_show_slider":1,"content_comment":1,"content_score":0,"tag_id":741431,"score_average":null,"score_count":null,"score_date_last":null,"uid":55,"eid":61,"attach_title":"اعتراف اندیشکده‌های غربی: ایران مدلی بی‌نظیر از تاب‌آوری مقابل تحریم 2","attaches":[{"sizes":{"150":".\/cache\/2\/attach\/202602\/565554_1190429306_150_104.webp","300":".\/cache\/2\/attach\/202602\/565554_1190429306_300_209.webp","400":".\/cache\/2\/attach\/202602\/565554_1190429306_400_279.webp","600":".\/cache\/2\/attach\/202602\/565554_1190429306_600_418.webp","900":".\/cache\/2\/attach\/202602\/565554_1190429306_800_557.png","1200":".\/cache\/2\/attach\/202602\/565554_1190429306_800_557.png"},"ext":"png","file_media":1,"token":1190429306,"files":{"original":{"url":".\/file\/2\/attach\/202602\/565554_1190429306.png","width":800,"height":557,"size":0}}}]}]]