رصد منابع عبری؛ پروفسور «عوز الموگ» اراضی اشغالی را ترک کرد
توصیه جامعه‌شناس برجسته صهیونیستی: اسرائیل به نقطه غیر قابل بازگشت رسیده است، آنرا ترک کنید!
عوز الموگ، جامعه‌شناس و پژوهشگر رژیم صهیونیستی، در کتاب جدید خود با عنوان «سرزمین گمشده؛ آیا زمان ترک اسرائیل فرارسیده است؟» با طرح این پرسش که آیا ماندن در سرزمین‌های اشغالی همچنان انتخابی منطقی و اخلاقی است، به این نتیجه رسیده که اسرائیلی‌ها باید گزینه مهاجرت را جدی بگیرند؛ توصیه‌ای که او آن را نه از سر یافتن آرمان‌شهری در خارج، بلکه حاصل انباشت بحران‌های سیاسی، اجتماعی و امنیتی می‌داند.
به گزارش خبرگزاری قدس (قدسنا) رسانه عبری «والانیوز» در گزارشی درباره کتاب جدید الموگ نوشت که این استاد بازنشسته دانشگاه حیفا، در اثری ۱۲۳ صفحه‌ای و در ۱۵ فصل، تصویری انتقادی و تکان‌دهنده از تحولات رژیم صهیونیستی ارائه کرده و پاسخ صریح او به پرسش اصلی «آیا زمان ترک اسرائیل فرا رسیده است؟» در کتاب، «بله» است؛ بله، اسرائیل اکنون در نقطه بی‌بازگشت قرار دارد و زمان بررسی جدی ترک اسرائیل فرا رسیده است.
الموگ که پدرش «زئیو الموگ»، فرمانده پیشین نیروی دریایی رژیم صهیونیستی است، در این کتاب تأکید می‌کند که بحران کنونی اسرائیل را نمی‌توان صرفاً به کابینه بنیامین نتانیاهو یا عملکرد یک نخست‌وزیر نسبت داد؛ زیرا ریشه‌های این بحران در شکاف‌ها و جریان‌های اجتماعی و فرهنگی عمیق‌تری نهفته است که سال‌ها پیش از به قدرت رسیدن نتانیاهو شکل گرفته‌اند.
به باور او، احساس محرومیت، حسادت، افراط‌گرایی مذهبی و ملی‌گرایانه و تضعیف ارزش‌ها و هویت مشترک، از جمله آسیب‌های دیرپای جامعه صهیونیستی بوده‌اند؛ با این حال، نتانیاهو با شناخت ظرفیت سیاسی این شکاف‌ها، آنها را تشدید کرد و به ابزاری برای حفظ و اعمال قدرت تبدیل ساخت. او با دامن زدن به ترس‌ها، زنده کردن کینه‌های قدیمی و تبدیل ناامیدی به نفرت، بخشی از جامعه را به این سمت سوق داد که وفاداری به اردوگاه سیاسی را بر حقیقت، قانون و اخلاق مقدم بدانند.
الموگ در ادامه هشدار می‌دهد که حتی کناره‌گیری احتمالی نتانیاهو از قدرت پس از انتخابات نیز به معنای پایان بحران نخواهد بود و صرف تغییر کابینه لزوماً مسیر حرکت جامعه اسرائیل را دگرگون نخواهد کرد.
فرسایش قرارداد اجتماعی و شکاف‌های داخلی
یکی از محورهای اصلی کتاب، آن چیزی است که الموگ «فروپاشی قرارداد اجتماعی» در سرزمین‌های اشغالی می‌نامد. او به‌ویژه از مناسبات میان طبقه سکولار و لیبرال با دو جریان جامعه حریدی و صهیونیسم دینیِ انتقاد می‌کند.
الموگ معتقد است الگوی اجتماعی بخش‌هایی از جامعه حریدی، به دلیل اتکا به حمایت‌های دولتی و معافیت از خدمت نظامی، فشار اقتصادی و امنیتی بیشتری بر صهیونیست‌هایی وارد می‌کند که سهم عمده‌ای در پرداخت مالیات و خدمت در ارتش دارند. او همچنین تأکید دارد بخشی از جریان «صهیونیسم دینی» از برداشت‌های سنتی صهیونیسم فاصله گرفته و به سوی دیدگاهی افراطی مسیحایی و مبتنی بر اولویت دادن به سرزمین و توسعه شهرک‌سازی حرکت کرده است.
در نگاه این جامعه‌شناس، طبقه متوسط سکولار و لیبرال، از جمله پزشکان، دانشمندان، مهندسان، نیروهای نظامی و فعالان بخش فناوری، میان این تحولات گرفتار شده است؛ گروهی که به اعتقاد این پژوهشگر، ستون مهم اقتصاد و ساختار مهم رژیم صهیونیستی به شمار می‌رود.
مهاجرت خاموش؛ آماده‌سازی برای ترک سرزمین‌های اشغالی
الموگ در بخش دیگری از کتاب به پدیده‌ای اشاره می‌کند که آن را «مهاجرت خاموش» می‌نامد؛ روندی که در آن برخی از اسرائیلی‌ها بدون اعلام تصمیم قطعی برای ترک سرزمین‌های اشغالی، مقدمات زندگی در خارج را فراهم می‌کنند. دریافت گذرنامه خارجی، افتتاح حساب بانکی در کشورهای دیگر، بررسی وضعیت مدارس و قیمت مسکن در یونان، پرتغال و قبرس از جمله اقداماتی است که او نشانه‌های این روند می‌داند.
او معتقد است این رفتارها بیش از آنکه تصمیمی ناگهانی باشند، بازتاب کاهش اعتماد به آینده و تلاش برای ایجاد گزینه‌ای جایگزین است. به باور وی، اگر روند خروج نیروهای متخصص و طبقه مولد از سرزمین‌های اشغالی شتاب بگیرد، اسرائیل با بحرانی ساختاری مواجه خواهد شد. او بیت المقدس اشغالی را نمونه‌ای از پیامدهای تغییر ترکیب جمعیتی و کاهش حضور گروه‌های مولد اقتصادی معرفی می‌کند.
هفتم اکتبر و فروپاشی تصور امنیت
از دیگر محورهای انتقاد الموگ، پیامدهای شکست اسرائیل در حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ (عملیات طوفان الاقصی) و جنگ پس از آن است. او این رویداد را ضربه‌ای جدی به تصور متوهمانه از اسرائیل به‌عنوان پناهگاهی امن برای یهودیان ارزیابی می‌کند که یکی از پایه‌های شکل‌گیری این رژیم بوده است.
وی همچنین عملکرد کابینه، فساد سیاسی، تضعیف همبستگی اجتماعی، گسترش دو قطبی‌سازی و آنچه عقب‌نشینی ارزش‌های لیبرال می‌خواند را از عوامل تشدید بحران برمی‌شمارد. از نگاه او، اعتراضات علیه اصلاحات قضایی نیز نتوانسته مسیر تحولات را تغییر دهد و احتمال بازگرداندن رژیم صهیونیستی به مسیری که او «روشنگرانه» توصیف می‌کند، پایین است.
توصیه جامعه شناس صهیونیستی به صهیونیست‌های لیبرال
این جامعه‌شناس ۶۶ ساله که سال‌های اخیر را میان تل‌آویو و آتن گذرانده، تصمیم گرفته است پس از بازنشستگی در یونان اقامت کند. او در گفت‌وگو با والانیوز، ترک اسرائیل را تصمیمی سخت توصیف کرده و از دشواری جدایی از زبان، خانه و محیطی سخن گفته که تمام عمر در آن زندگی کرده است.
الموگ تأکید می‌کند که توصیه‌اش متوجه همه اسرائیلی‌ها نیست، بلکه به‌ویژه خطاب به صهیونیست‌های لیبرال است؛ کسانی که به گفته او، سبک زندگی‌شان با تحولات سرزمین‌های اشغالی فاصله دارد.
آیا زمان ترک اسرائیل فرا رسیده است؟
از منظر این جامعه‌شناس صهیونیستی، کتاب «سرزمین گمشده؛ آیا زمان ترک اسرائیل فرا رسیده است؟» استدلالی صریح برای بازنگری در مفهوم ماندن، مهاجرت و وفاداری به سرزمین‌های اشغالی است. الموگ با به چالش کشیدن این تصور که ترک اسرائیل خیانت یا شکست محسوب می‌شود، می‌گوید افراد حق دارند امنیت، آزادی و آینده فرزندان خود را در تصمیم‌گیری لحاظ کنند.
الموگ در توضیح انگیزه نگارش این کتاب می‌گوید: «در بدترین کابوس‌هایم هم تصور نمی‌کردم روزی کتابی بنویسم و توصیه به مهاجرت اسرائیلی‌ها کنم. اما اکنون این کتاب منتشر شده است؛ نه به این دلیل که جای بی‌نقصی در خارج از اسرائیل پیدا کرده‌ام، بلکه به‌دلیل انباشته شدن مجموعه‌ای از تحولات و مشکلات که مرا به این نتیجه رسانده است.»
این جامعه‌شناس که سال‌هاست به نقد روندهای سیاسی و اجتماعی اسرائیل می‌پردازد، پیش‌تر نیز در کتابی با عنوان «صهیونیسم بی‌گناه» در سال ۲۰۰۴، از «سیر قهقرایی صهیونیسم» انتقاد کرده بود. با این حال، به گفته او، ابعاد تحولات بعدی فراتر از پیش‌بینی‌های آن زمان بوده است. جمع‌بندی امروز او صریح است: «اوضاع بهتر نخواهد شد.»
الموگ در توصیف وضعیت کنونی اسرائیل، از رسیدن آن به «نقطه بی‌بازگشت» سخن می‌گوید و ساختار سیاسی و اجتماعی حاکم را با تعبیر «شبه‌فاشیستی» مورد انتقاد قرار می‌دهد.
او همچنین از احساس مسئولیت و مأموریتی سخن می‌گوید که به باور خودش، در تمام دوران فعالیت حرفه‌ای‌اش همراه او بوده است. او تأکید می‌کند: «احساس می‌کنم چاره‌ای جز این ندارم. تمام عمرم با این باور کار کرده‌ام که مأموریتی بر عهده دارم؛ مأموریت من گفتن حقیقت است. من حقیقت را می‌گویم.»
انتهای پیام/20