ذخایر گاز اروپا در پایین‌ترین سطح از سال ۲۰۱۱؛
اروپا در آستانه زمستانی پرهزینه/ جنگ علیه ایران، ذخایر گاز جهان را بحرانی کرد
کاهش ذخایر گاز اروپا به پایین‌ترین سطح طی ۱۵ سال گذشته، هم‌زمان با افزایش هزینه‌های انرژی در پی جنگ علیه ایران، این قاره را در آستانه زمستانی دشوار قرار داده است؛ وضعیتی که می‌تواند هزینه‌های خانوارها را افزایش دهد، صنایع اروپایی را تحت فشار بگذارد و نگرانی‌ها درباره امنیت انرژی را تشدید کند.
به گزارش خبرگزاری قدس (قدسنا) به نقل از الاخبار، اروپا از زمان آغاز جنگ روسیه و اوکراین با بحران گاز روبه‌روست؛ بحرانی که همچنان بر امنیت انرژی این قاره سایه انداخته است. کشورهای اروپایی اگرچه توانستند گاز روسیه را با گاز طبیعی مایع‌شده قطر و آمریکا جایگزین کنند، اما این منابع گران‌تر از گاز روسیه هستند. اکنون پس از جنگ اخیر میان آمریکا و ایران، زنجیره تأمین انرژی از خاورمیانه به اروپا مختل شده و برخی تأسیسات تولید گاز، به‌ویژه در قطر، نیز آسیب دیده‌اند.
اروپا در شرایطی برای پر کردن مخازن گاز خود پیش از آغاز زمستان تلاش می‌کند که کمبود عرضه می‌تواند به دغدغه‌ای جدی برای پایتخت‌های اروپایی تبدیل شود. هرچند انتظار نمی‌رود بحران به تکرار شرایط دشوار پس از آغاز جنگ اوکراین و توقف جریان گاز روسیه منجر شود، تأخیر در تکمیل ذخایر می‌تواند قبوض برق را افزایش دهد، نارضایتی عمومی را تشدید کند و صنایع اروپایی را که برای حفظ قدرت رقابت به برق ارزان نیاز دارند، تحت فشار قرار دهد.
پایین‌ترین سطح ذخایر از سال ۲۰۱۱
گزارشی که مؤسسه اقتصاد انرژی و تحلیل مالی (IEEFA) در نهم اکتبر منتشر کرد، نشان می‌دهد ذخایر گاز اروپا تا سوم اکتبر به ۷۲.۴ درصد ظرفیت رسیده است؛ سطحی که از سال ۲۰۱۱، یعنی زمان آغاز ثبت آمار ذخایر گاز اروپا، بی‌سابقه بوده است.
این مؤسسه پیش‌بینی کرده است ذخایر گاز اروپا در زمستان جاری، از نوامبر تا مارس، حدود ۷.۳ میلیارد مترمکعب کمتر از زمستان گذشته در اختیار بازار قرار دهد. همچنین با اجرایی شدن ممنوعیت کامل واردات گاز طبیعی مایع‌شده روسیه به اتحادیه اروپا از ژانویه آینده، این اتحادیه ممکن است ناچار شود تقاضای گاز را در زمستان ۷ درصد، معادل حدود ۱۴ میلیارد مترمکعب، نسبت به زمستان گذشته کاهش دهد.
با این حال، مؤسسه اقتصاد انرژی و تحلیل مالی تأکید می‌کند این وضعیت لزوماً به معنای پایان یافتن ذخایر گاز اتحادیه اروپا در زمستان پیش رو نیست. کاهش سطح ذخایر باعث افت فشار در مخازن می‌شود و در نتیجه، برداشت گاز با سرعت کمتری انجام می‌گیرد. این مسئله در صورت وقوع موج سرمای شدید در اواخر زمستان، تأمین تقاضا را دشوارتر خواهد کرد.
از سوی دیگر، پایان زمستان با ذخایر اندک به این معناست که اروپا در تابستان آینده باید گاز بیشتری برای پر کردن دوباره مخازن خریداری کند؛ موضوعی که می‌تواند بار دیگر قیمت‌ها را افزایش دهد.
پیش از سال ۲۰۲۲، مخازن گاز اتحادیه اروپا عمدتاً نقش ذخیره فصلی را داشتند؛ به این ترتیب که در تابستان پر می‌شدند و در زمستان مورد استفاده قرار می‌گرفتند. در آن زمان، واردات گاز از طریق خطوط لوله، که بخش عمده آن از روسیه بود، امکان پاسخ‌گویی به نوسانات تقاضا را فراهم می‌کرد. اما اکنون اروپا برای عبور از زمستان بیش از گذشته به ذخایر خود وابسته است.
بر اساس گزارش این مؤسسه، در دو سال گذشته تقاضای گاز افزایش یافته، در حالی که میزان واردات تقریباً ثابت مانده است. در نتیجه، ذخایر نقش مهم‌تری در جبران فاصله میان عرضه و تقاضا پیدا کرده‌اند؛ شرایطی که بازار را در زمستان‌هایی با برداشت بیش از حد انتظار از مخازن، در برابر جهش شدید قیمت‌ها آسیب‌پذیرتر می‌کند.
همچنین سرعت پر کردن مخازن در تابستان‌های اخیر کاهش یافته است؛ به‌طوری که این روند بین سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ حدود ۳۰ درصد افت کرده است. میزان گاز تزریق‌شده به مخازن اروپا از آوریل تا ژوئن ۲۰۲۶ نیز در مقایسه با مدت مشابه سال قبل ۱۶ درصد کاهش یافت؛ عاملی که بخشی از علت پایین بودن سطح ذخایر در آستانه زمستان را توضیح می‌دهد.
بیش از ۱۰۰ میلیارد یورو هزینه اضافی از ماه مارس
کاهش عرضه و اختلال در جریان انتقال انرژی، قیمت گاز را در بازارهای جهانی و به‌ویژه اروپا افزایش داده است؛ افزایشی که انتظار می‌رود مصرف‌کنندگان به‌تدریج تمام آثار آن را احساس کنند.
در آلمان، وب‌سایت مقایسه قیمت «وری‌فاکس» (Verivox) گزارش داده است که تعرفه گاز برای مشتریان جدید از ابتدای سال جاری میلادی ۵۵ درصد افزایش یافته و از ۸ سنت به ۱۲.۴ سنت به ازای هر کیلووات‌ساعت رسیده است. مشتریان فعلی نیز ممکن است با پایان قراردادهای خود با افزایش قیمت روبه‌رو شوند.
سخنگوی این وب‌سایت اعلام کرده است که با توجه به قیمت‌های فعلی بازار، افزایش تعرفه‌ها در محدوده ۱۰ تا ۲۰ درصد دور از انتظار نیست.
در بریتانیا نیز پیش‌بینی شرکت مشاوره‌ای «کورنوال اینسایت» (Cornwall Insight) نشان می‌دهد سقف قیمت انرژی خانوارها که در ماه جاری به بالاترین سطح طی سه سال گذشته رسیده، ممکن است در ژانویه ۱۶ درصد دیگر افزایش یابد.
بحران انرژی همچنین فشار سنگینی بر منابع مالی اتحادیه اروپا وارد کرده است. دان یورگنسن، کمیسر انرژی اتحادیه اروپا، در اواخر ماه گذشته اعلام کرد از زمان آغاز جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران در ماه مارس، این اتحادیه بیش از ۱۰۰ میلیارد یورو هزینه اضافی برای واردات سوخت‌های فسیلی پرداخت کرده، بی‌آنکه حتی یک واحد انرژی بیشتر دریافت کرده باشد.
او با اشاره به ادامه بحران پس از گذشت چند ماه از آغاز جنگ گفت که اروپا همچنان با بحران قیمت انرژی مواجه است و نباید اجازه داد این سطح از قیمت‌ها به وضعیت عادی جدید تبدیل شود.
بر اساس گزارش مؤسسه مطالعات امنیتی اتحادیه اروپا، هزینه‌های اضافی انرژی این اتحادیه از زمان آغاز جنگ روسیه و اوکراین در سال ۲۰۲۲ از ۹۰۰ میلیارد یورو فراتر رفته است.
افزایش هزینه انرژی هم خانوارها و هم شرکت‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد. بالا رفتن قیمت سوخت، هزینه فعالیت کارخانه‌ها و سایر واحدهای صنعتی را افزایش می‌دهد و ممکن است شرکت‌ها را به بالا بردن قیمت محصولات وادار کند؛ در نهایت، بخش مهمی از این هزینه‌ها به مصرف‌کنندگان منتقل خواهد شد.
در عین حال، شرکت‌هایی که قادر به تأمین سوخت کافی نیستند یا توان پرداخت هزینه‌های آن را ندارند، ممکن است فعالیت خود را در زمستان متوقف کنند؛ وضعیتی که می‌تواند به کاهش فرصت‌های شغلی منجر شود.
در همین زمینه، وب‌سایت «اویل‌پرایس» (Oil Price) به نقل از گزارشی تازه از مؤسسه «آیتم کلاب» (Item Club) نوشت که در پی جنگ، ممکن است تا ۱۶۳ هزار شغل در بریتانیا طی سال ۲۰۲۶ از بین برود؛ به‌ویژه در مناطقی که صنایع تولیدی در آن‌ها متمرکز هستند.
در مجموع، تداوم محدودیت‌های عرضه نفت و گاز و افزایش قیمت انرژی می‌تواند خانوارها و شرکت‌های سراسر اروپا را در زمستان پیش رو با فشار شدیدی روبه‌رو کند. در چنین شرایطی، مصرف‌کنندگان ممکن است ناچار به کاهش مصرف انرژی شوند و کمیسیون اروپا و دولت‌های ملی نیز برای تضمین دسترسی مردم به انرژی ضروری، به مداخله در بازار روی آورند.
انتهای پیام / م.ر/24