رهبر انقلاب در پیامی مطرح کردند؛
نقشهی راه نخبگان کشور برای «ایران هرچه قویتر»
حضرت آیتالله سید مجتبی حسینی خامنهای، رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیامی خطاب به نخبگان و مدالآوران علمی و ورزشی، نقشهٔ راه نخبگان برای «ایران هرچه قویتر» را ترسیم کردند.
به گزارش خبرگزاری قدس (قدسنا)
عنصر مؤثر در جامعه تعریف میکند و از استعداد و ظرفیّتش برای رشد خود و جامعهاش بهصورت توأمان استفاده مینماید. نخبهٔ ایرانی نشان داده است که میتوان دانش و استعداد را به ابزاری برای حلّ مسائل واقعی مردم و کشور تبدیل کرد و از سلّولهای بنیادی و نانو و فنّاوریهای زیستی تا فنّاوریهای پیشرفتهٔ هوا و فضا و صنعت و معدن و پزشکی و کشاورزی و هستهای و انرژی و زیرساخت، به دنبال کاربردی کردن علم و دانش و نخبگی خود بود. همهٔ ما، آثار و جلوههای این حرکت پیشرونده را در زندگی واقعی مشاهده میکنیم. تولید برق با توربینهای ایرانی در نیروگاهها، فنّاوری دانشبنیان در آبشیرینکنهای جزایر جنوبی، پرواز پهپادهای کشاورزی بر فراز مزارع، باغها، و شالیزارهای شمالی برای بهینهسازی عملیّات کشاورزی و آب و خاک، تولّد فرزندان خانوادههای نابارور با فنّاوریهای پیشرفتهٔ رویان، تشخیص و درمان بیماریهای صعبالعلاج با رادیوداروها، پایش زمین و آب و محصولات با ماهوارههای سنجشی، و ارتقاء بهرهوری و امنیّت غذایی با ابتکارات علمی و فنّاوری تنها نمونههایی قابل بیان از این مجموعهٔ عظیم و پربرکت است و بسیاری دیگر از این موارد خصوصاً در عرصههای دفاعی و نظامی به وقت خود بارها چشمان دنیا را خیره کرده و در آینده نیز چنین خواهد بود.
ایران قوی بر پایهٔ اقتدار علمی و فنّاوری استوار است و این محور، یکی از مهمترین مؤلّفههای نقشآفرینی ایران در معادلات و نظم جدید جهانی است. پس کلید هرچه قویتر شدن آن، مرزشکنی و راهحلگشایی نخبگان در مسائل علمی کشور است، و خباثت و جنایت دشمنان ایران اسلامی علیه دانشمندان و نخبگان، نشاندهندهٔ نقش مؤثّر نخبگان در قوّت کشور است. آن دشمنی که دانشمندان برجسته و نخبگان مؤثّر جامعهٔ ما را در جنگهای تحمیلی دوّم و سوّم و البتّه سالها قبل از آن در محیطهای علمی و زندگی عادّیشان ترور میکند، چشم دیدن پیشرفت و اقتدار ایران را ندارد و از همهٔ ابزارها و شیوههای خود برای تضعیف نخبگان ایران عزیز استفاده میکند؛ از ناامیدسازی و مأیوس کردن تا تصرّف ذهن و روحشان، بلعیده شدن در هاضمهٔ استعمار نوین و تبدیل کردن آنها به پیچ و مهرهٔ ماشین غارت و سرمایهسالاری غرب. غافل از اینکه قطره هٔ خون نخبگان و دانشمندان و اساتید و دانشجویان و دانشآموزان شهید این ملّت، طوفانی از اراده و پیشرفت را بپا کرده و میکند.
ملّت ایران سابقهٔ تمدّن کهن خود و افتخارات گوناگون در علوم و فنون و برخورداری از مفاخر و دانشمندان نامآور جهان را در کنار دو قرن عقبماندگی شدید و انفعال تاریخی دوران قاجار و پهلوی به یاد دارد. این ملّت، قدر و ارزش فراراهبرد پیروزمندانهٔ «اَلعِلمُ سلطان» و نتایج آن در نپذیرفتن سلطهٔ علمی غرب، و رشد سریع علمی و تحقیقاتی نخبگان در سه دههٔ اخیر که مقدار قابل توجّهی از آن مرهون تدابیر خاص و هدایتهای رهبر عظیمالشّأن شهید قدّسالله نفسهالزّکیّه بوده است را میداند. اگر تا قبل از مقطع کنونی و جنگ تحمیلی سوّم، خیزش جدید علمی، توصیهای لازم و ضروری برای نخبگان بود، تجربهٔ دو جنگ اخیر به همه ثابت کرد که این خیزش علمی جدید بایستی عمیق و پرشتاب باشد.
برای این مقصود لازم است علاوه بر مسئولان دستگاهها و مراکز علمی، تحقیقاتی و فنّاوری، یکایک نخبگان و فرزانگان ایران عزیز به مأموریّت اصلی خود در ساخت آیندهٔ شکوهمند ایران اسلامی و پیشرفت و آبادانی آن اهتمام ورزیده و نکات زیر را مورد توجّه قرار دهند:
اوّلاً برای رشد علوم پایه و علوم انسانی در کشور برنامهٔ جدّی و عملی دقیق وجود داشته باشد. رشد و توسعهٔ علوم پایه از قبیل فیزیک، شیمی، علوم زیستی، و ریاضی بهعنوان پایههای اصلی سایر علوم و فنّاوریهای کاربردی، پیشران پیشرفت علمی و فنّاوری کشور است. هر ملّتی که به جایی رسیده، از علوم پایه رسیده و کشور بدون توسعه در این علوم، همواره عقب میماند.
ثانیاً تمرکز بر حقایق کشفنشده، مرزشکنی در علوم پایه و مسابقة دائمی برای حلّ مسائلِ حلنشدهٔ معروف در این علوم خصوصاً ریاضیّات بهعنوان یک هدف و مقصد، مستمرّاً مورد توجّه قرار گیرد.
ثالثاً نقطهٔ کلیدی در خیزش علمی، خلاقیّت و نوآوری است. میدان دادن به خلاقیّت و تخیّل مثبت که عنصر اصلی رشد و گشایش در همه یا عمدهٔ علوم است، شجاعت علمی برای ابداع و خلق و ابتکار و افزایش اعتماد به نفس شخصی و ملّی برای تجربه کردن راههای نو و نرفته، بسیار لازم و مفید است. در نظر گرفتن مشوّقهای قابل قبول و جذّاب برای هر کسی که بتواند خلاقیّتی کارساز ارائه کند، در زمینهسازی این مسئله مؤثّر است.
رابعاً خوداتّکایی در حلّ مسائل علمی، فراهم کردن زیرساختها و رفع گلوگاههای فنّاوری برای کنشگری و عمل فراسرزمینی، ترکیبی از استحکام ساخت درون برای افقگشایی در سطح جهانی را ایجاد میکند.
خامساً میدان دادن به استعداد نخبگان رشتههای تجربی و عملی از جمله در اتّصال صنعت به دانشگاه از آغازین سالهای دانشجویی و تسهیل کسبوکارهای دانشبنیان، نقش مهمّی در بهکارگیری دانش و رشد نخبگان دارد. همجهت شدن ظرفیّتهای علم و فنّاوری کشور و تقویت پیوند میان نخبگان و مراکز علمی و تحقیقاتی با شرکتهای دانشبنیان، صنایع، و حتّی شرکتهای نوپا در کنار حمایتهای دستگاههای اجرایی از زنجیرهٔ دانش تا مصرف، حول محور مسائل مهمّ امروز و فردای کشور از قبیل آب، خاک، غذا و انرژی تا هوش مصنوعی میتواند میز کار استاد و دانشجو را از آزمایشگاههای دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی به کارگاهها و کارخانجات متّصل و منتقل کند. جهش شتابان در صورتی محقّق میشود که منافع اقتصادی و بازار تجاریسازی محصولات و خدمات، با انگیزه و ارادة نخبگان ممزوج شود و اتّصال پایدار و مستمرّ نهاد علم و تحقیق را با صنعت و بازارِ مصرف برقرار کند.
همچنین نقشآفرینی مستقیم و مؤثّر نخبگان انواع رشتههای نظری و تجربی دانشگاه و حوزه در سطوح طرحریزی و خطّمشیگذاری، کمک شایانی به پیشرفت کشور میکند و مسئولان وظیفه دارند از ظرفیّتهای فردی و عقلانیّت و خرد جمعی نخبگان متعهّد بهرة وافر بگیرند.
اگر این مسیر بهدرستی پیموده شود، مرکز ثقل و کانونهای دانش خصوصاً بعضی از انواع علوم پایه بهتدریج از کشورهای غربی به ایران خواهد آمد و کشور در سالهایی نه چندان دور به مرجعیّت علمی و فنّاوری تبدیل شده و هدف پیشگفتة رهبر حکیم و شهیدمان اعلیاللهمقامهالشّریف در مورد تبدیل شدن فارسی به یکی از زبانهای مرجع علمی دنیا محقّق خواهد شد.
انشاءالله به برکت خون شهیدان عرصهٔ نخبگی و دعای خیر سَرور و مولایمان عجّلالله تعالی فرجهالشّریف، خیزش علمی عمیق و شتابان نخبگان و فرزانگان ملّت و پیشرفت همهجانبهٔ ایرانِ هر چه قویتر برای رسیدن به تمدّن نوین اسلامی ـ ایرانی محقّق و میسور شود.
سیّد مجتبی حسینی خامنهای
۴/آبان /۱۴۰۵