سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست هفتگی با خبرنگاران؛
سیاست‌های رژیم صهیونیستی عامل اصلی ناامنی و بحران در منطقه است | مطلقاً هیچ ضربه‌ای را بی‌پاسخ نمی‌گذاریم
بقائی: علت اصلی بحران‌ها و ناامنی‌های جاری در منطقه، تداوم اشغال‌گری و سیاست‌های توسعه‌طلبانه رژیم صهیونیستی در سایه حمایت‌های آمریکا و برخی کشورهای اروپایی است.
به گزارش خبرگزاری قدس (قدسنا) اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران امروز سه‌شنبه ۲۸ مهرماه در نشست خبری هفتگی خود پاسخگوی سئوالات خبرنگاران شد.
بقایی در ابتدا با گرامیداشت یاد دو شهیده به نام‌های افتخاری و عقیلا گفت: مادرکشی و خواهرکشی بدترین جنایت در حق یک جامعه و یک کشور است. خانم دکتر افتخاری و خانم عقیلا از بانوان فعال سیستان و بلوچستان بودند و انسان‌هایی که زندگی خود را وقف پیشرفت جامعه کرده بودند. شهادت این دو بانو را به همه مردم ایران تسلیت عرض می‌کنم.
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره تحولات حوزه دیپلماسی گفت: همزمان که شاهد تنش‌ها در منطقه هستیم، لازم است به عنوان مسئولیت اخلاقی و هم وظیفه حقوقی یاد کنیم از جنایاتی که در فلسطین اشغالی در جریان است. نسل کشی در غزه متوقف نشده است. متاسفانه رژیم صهیونیستی مورد حمایت آمریکا و برخی کشورهای اروپایی است.
وی درباره پیمان‌شکنی آمریکا و اصرار به مذاکره و مسیر وزارت خارجه برای خاتمه جنگ گفت: ما روی چیزی جز تامین منافع ملی ایران اصرار نداریم. دغدغه ما ایران است چه از طریق دیپلماسی و چه از طریق دفاع، دیپلماسی و توان دفاعی مکمل یکدیگر در احقاق حقوق ملت ایران هستند.
بقایی افزود: در رابطه با آمریکا، سابقه پیمان شکنی آن روشن است. مدام عهد را نقض کردند، اما ما به عنوان دستگاه دیپلماسی مجاز نیستیم صرفا به خاطر تجارب تلخ گذشته از مسئولیت خود کوتاهی کنیم. در این مفهوم، دیپلماسی بخشی از دفاع است. نباید بین میدان مبارزه و میدان دیپلماسی تفکیک قایل شد.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: اگر در پیشبرد دیپلماسی تعلل کنیم می‌گویند شما جدی نبودید و جنگ را انتخاب کردید. اگر ما کمترین احتمال دهیم که با دیپلماسی می‌توان مانع تشدید تنش شد، اقدام خواهیم کرد.
وی درباره سفر وزیر خارجه روسیه به تهران و مباحث بین ایران و آمریکا گفت: ما از مواضع خودمان عدول نکرده‌ایم، زیرا مواضع در راستای منافع ملی ایران است.
بقایی افزود: سفر آقای لاوروف در چارچوب رایزنی معمول ایران و روسیه است، روابط دو کشور بسیار خوب است به ویژه بعد از تصویب مشارکت راهبردی. این سفر از مدت‌ها قبل در دستورکار بود. چندماه قبل سئوال شده بود و من گفته بودم در دست برنامه‌ریزی است.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: در جریان دیدار تمرکز ما روی مباحثی است که در راستای تامین منافع دو کشور است. طبیعی است درباره منطقه تنگه هرمز و هسته‌ای صحبت کردیم. اما همه گمانه زنی‌های پیشین موضوعیت ندارد. ما وارد مذاکره هسته‌ای نشدیم که بخواهیم درباره جزئیات آن با دیگر طرف‌ها صحبت کنیم. روسیه همیشه نقش مهمی داشته است و ما از رویکرد مثبت روسیه قدردانی کرده‌ایم.
وی درباره نشست سازمان همکاری اسلامی و بیانیه اعلامی گفت: باید بیانیه را از قطعنامه تقکیک کرد. مهمترین مصوبه شورای وزیران، بیانیه پایانی است که با اجماع تصویب می‌شود. آن چیزی که آقای عراقچی مطرح کردند این بود، نباید در متن بیانیه مباحثی طرح شود که موجب انشقاق بین کشورهای اسلامی شود، مشخصا اشاره به یمن بود.
بقایی خاطرنشان کرد: اینکه در یک نشست اسلامی بخواهی به کشور اسلامی برچسب بزنی مغایر با هدف تشکیل سازمان است. ما خیلی جدی موضع خود را بیان کردیم و مانع درج دو بند مشخص که راجع به یمن بود شدیم.
سخنگوی وزارت امور خارجه اضافه کرد: موضوع یمن را بار‌ها گفته‌ایم که باید از طریق گفت‌و‌گو و مصالحه بین عربستان و یمن حل شود. آنان بیش از یک دهه است که تحت محاصره هستند و نمی‌توان با زور مسئله را حل کرد. راجع به قطعنامه نیز مواضع خودمان را با درج چنین قطعنامه‌ای اعلام کردیم، رویه‌های سازمان درباره آن رعایت نشده بود. باید درباره آن قبلا صحبت می‌شد.
وی درباره ادعای انتقال پیام آمریکا برای حمله به کوه کلنگ گفت: شما باور می‌کنید؟ ایران به طرف آمریکایی بگوید که بزن و ما بشنویم. دوره بزن در رو تمام شده است. اگر فقط اعلام موضع بود ما در عمل نشان داده‌ایم هیچ ضربه‌ای را بی پاسخ نمی‌گذاریم و اگر محکم‌تر نباشد به همان اندازه پاسخ می‌دهیم.
بقایی درباره بسته شدن مرزهای ایران و پاکستان و رویکرد پاکستان در قبال ایران گفت: نباید وارد قضاوت شد. آنچیزی که به ما گفته شد این بود که مسائل فنی وجود دارد و در حال رفع هستند. صادرات از طرف ما ادامه دارد و از آن طرف قطع شده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: رابطه ما با پاکستان ممتاز است. ایران اولین کشوری بود که پاکستان مستقل را به رسمیت شناخت. اکنون در یکی از فراز‌های روابط قرار داریم و هر دو کشور مصمم به ارج نهادن به روابط هستند. ما در این سال‌ها شاهد اوج گیری روابط دو کشور بودیم. این موضوع را قطعا حل خواهیم کرد. ضمن اینکه، دوستان پاکستانی به ما اعلام کردند که مسائل فنی را رفع می‌کنند.
وی در واکنش به ادعای بیانیه پایانی نشست شورای همکاری خلیج فارس علیه ایران گفت: انتظار ما این است که مقامات کشورهای حوزه خلیج فارس یک مقدار در بیان خرده فرمایشات تامل کنند. ما تجربه تلخی داشتیم و تکرار گزاره‌هایی که می‌دانند نشانه حسن نیت نیست کمکی به ایجاد اعتماد نمی‌کند.
بقایی افزود: ایران واقعا در رابطه با اتفاقات اخیر بزرگوارانه رفتار کرد، خودشان هم می‌دانند از قلمرو آنان سوءاستفاده شد برای تجاوز نظامی علیه ایران. این ادعا نیست بلکه طرف آمریکایی اعتراف کرد و از آنان اسم برده است که نقش داشتند در تجاوز علیه ایران.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: اینکه ضربات دفاعی ایران علیه پایگاه‌ها به عنوان تجاوز نظامی مفهوم سازی می‌شود در واقعیت امر تاثیری ندارد. شرط روشن این است که اجازه ندهند از قلمرو آنان علیه کشور مسلمان استفاده شود.
بقایی درباره ایده روسیه برای امنیت خلیج فارس خاطرنشان کرد: چیزی که روسیه مطرح کرد این بود ایران، روسیه و چین طرح‌هایی را مطرح کردند و روسیه پیگیر این موضوع است. روسیه از چند سال قبل پیشنهاداتی برای تقویت امنیت در منطقه را بیان کرده بود.
سخنگوی وزارت امور خارجه اضافه کرد: اصل اینکه منطقه باید برای تامین امنیت، متکی به کشورهای منطقه باشد، این مورد تایید ماست، اما لازمه تحقق این امر این است فرایند اعتمادسازی بین کشورهای منطقه شروع شود.
وی در پاسخ به سوال خبرنگاری درباره اظهارات مقامات قطر برای تامین امنیت منطقه و رفع نگرانی‌ها گفت: مطالبه ما از کشورهای منطقه همین است که در ایجاد سازوکار منطقه‌ای جدی باشند و باید مانع سوءاستفاده از قلمرو آنان برای تهدید علیه کشورها شوند. اصل کلیدی این است و اصل حسن همجواری لازمه‌اش ایجاد اعتماد بین همدیگر است. وقتی میزبان متجاوزان هستند نمی‌توان از حسن همجواری صحبت کرد.
بقایی در واکنش به گله‌مندی قطر از ایران برای برجسته سازی گزارش این کشور گفت: ما با قطر مراودات خوبی داریم. این گزینشی عمل کردن نشانه حسن نیت است. ما کار بدی نکردیم که موضعی که قطری‌ها صادقانه بیان کردند را برجسته کردیم. آنان گفتند ضربات ایران صرفا علیه پایگاه‌های آمریکا بوده است. ما به جای اینکه برخی ادعاهای ناروا را برجسته کنیم یک واقعیت را برجسته کردیم. این جای گله ندارد.
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره عدم پذیرش جنایت علیه ایران از سوی آمریکا گفت: خیلی جدی نگیرید، مگر قرار است ملاک برای توصیف جنایت طرفی باشد که خودش موجب جنایت شده است؟ کل اقدامات نظامی آمریکا از نظر ما و حقوق بین‌الملل جنایت تلقی می‌شود.
وی افزود: از نگاه بین‌المللی اینکه حاضر نیستند یک جنایت محرز که بی‌تردید عامدانه و حساب شده بود را ولو به زبان بپذیرند، خودش گواهی است که طرف مقابل قانون شکن است و منزلتی برای موازین حقوق بین‌الملل قائل نیست.
بقایی در واکنش به گفته فواد حسین وزیر خارجه عراق برای برگزاری نشست با کشورهای حاشیه خلیج فارس گفت: ما همیشه برای گفتگو با کشورهای منطقه آماده بوده‌ایم و آخرین مورد نشست صلاله عمان بود که دیگران در آخرین لحظه مانع شدند. ضمن اینکه، پیشنهاد برگزاری نشست کشورهای حاشیه خلیج فارس از مدت‌ها قبل مطرح بوده و ما هم حمایت کردیم و پیشنهاد خوبی است و از هر گامی که باعث تقویت اعتماد شود حمایت می‌کنیم.
سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به نشست وزیر جنگ آمریکا در اراضی اشغالی با اعراب گفت: اکنون در شرایط صلح قرار نداریم و به انحای مختلف ایران را تهدید می‌کنند، ما وظیفه داریم هر احتمالی را مدنظر قرار دهیم. نیروهای مسلح آماده دفع هر شرایطی از سوی متجاوزان هستند.
وی درباره اعتراضات در جمهوری آذربایجان گفت: مردم آذربایجان، مردم رشید و بصیری هستند و در رابطه با صیانت از باورهای خود، خودشان تشخیص می‌دهند که به چه نحو در تعامل با دولتشان عمل کنند. ما امیدواریم مشکلات در کشوری که روابط خوبی با آنان داریم و پیوندهای برادری که نیاز نیست توضیح دهیم، با در نظر داشتن به ارزش‌های مشترک حل و فصل شود.
بقایی در ادامه این نشست خبری درباره آخرین وضعیت طرح ۷ روزه ایران گفت: اصلی‌ترین مانع زیاده خواهی آمریکاست.
سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به ادعاها مبنی بر سیطره جویی ایران در تنگه هرمز گفت: مثل روز روشن است که ایران به دنبال سیطره طلبی در منطقه نبوده است. ما به عنوان کشوری که ریشه داریم و نیازی به اعمال زور برای سلطه نداریم، رویکرد ما همیشه قائل به صلح بوده است.
وی افزود: هیچ کشوری نباید در مسیر هژمون شدن و سیطره جویی بر دیگران عمل کند. اگر ایران در دفاع از خودش مصمم است به این معنی نیست که سودای سیطره طلبی هستیم. طرفی که در منطقه ریشه ندارد به دنبال این است از طریق زور همه را مطیع خود کند و ما به کشورهای منطقه می‌گوییم که مقهور این ادعا نشوند.
بقایی در واکنش به ادعاها و اتهامات فرانسه علیه ایران گفت: این صحبت نوعی فرافکنی است، اما یک واقعیت در این حرف نهفته است و آن این است که تبعات اقدامات خودشان را باید بپذیرند. فرانسه در برابر حقوق بین‌الملل متعهد بود که علیه تجاوز به ایران موضع بگیرد، اما ما دیدیم که آشکارا حمایت کردند. ما یادمان نرفته پیام مشهوری که بین آمریکا و فرانسه تبادل شد تا درباره ایران همکاری کنند، از همان زمان مشخص شد.
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: اگر صداقت دارند که اختلافات در فرانسه به دلیل بحران سوخت که ناشی از وضعیت تنگه هرمز است، باید به ریشه مشکل پرداخت. ریشه مشکل تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران است. این بخشی از حقیقت است که نمی‌توان نسبت به تجاوز بی‌تفاوت بود و تبعاتش را ندید.
وی درباره رویکرد روسیه و چین نسبت به ایران گفت: من قرار نیست راجع به لفاظی مقامات آمریکا در رابطه با روابط ایران با دوستانش نظر دهم. گاهی وقت‌ها باید اجازه دهیم در توهم خود بمانند. آن چیزی که محرز است، این است که رابطه ایران با روسیه و چین مبتنی بر احترام و منافع مشترک است. ضمن اینکه، ما منافع متقابل را با روسیه و چین مشخص کرده‌ایم و به دور از لفاظی‌ها روابط را به پیش می‌بریم.
بقایی در واکنش به ادعای بیانیه مشترک روسیه با اعراب علیه ایران گفت: این یکی از خبرسازی‌هایی بود که صورت گرفت. اساسا نشست روسیه با کشورهای خلیج فارس بیانیه مشترک نداشت. شورای همکاری خلیج فارس صرفا بیانیه دادند.
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره پیشنهاد سازمان ملل برای عبور کالاهای بشردوستانه از تنگه هرمز گفت: این از خیلی وقت قبل مطرح شده بود، ما همیشه از مباحث بشردوستانه حمایت کرده‌ایم و سعی کرده‌ایم برای انتقال بشردوستانه اقدام کنیم. اما باید مشکل را ریشه‌ای حل کرد و در تنگه هرمز یک مشکل وجود دارد و آن هم تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران است.
وی در واکنش به ادعای وزیر خارجه آمریکا علیه ایران گفت: مردم آمریکا دیدگاه‌های خود را در همین راهپیمایی‌های «نه به پادشاه» اعلام کردند و گفتند رضایت ندارند که پول آمریکا صرف جنگ تجاوزکارانه‌ای شود که صرفا مورد مطامع یک رژیم نسل‌کش است.
بقایی افزود: صحبت‌های مقامات آمریکا درباره بی‌ارزش بودن هنجارهای بین‌المللی همگی نمونه روشنی است، این نشانگر رویکرد مخرب آمریکا در مباحث صلح و امنیت بین‌المللی است.
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره روابط آمریکا با متحدانش و جنگ اوکراین گفت: آمریکا دچار نوعی سردرگمی است و خودش را درگیر یک تجاوز نظامی در منطقه ما کرد و اقداماتی که در آمریکای لاتین انجام می‌دهد در راستای صلح و امنیت بین‌المللی نیست. البته امیدواریم که تحولات، کشورها را بیدار کند و بدانند با همراهی با کشوری که ارزشی برای هنجار بین‌المللی قائل نیست نمی‌توانند امنیت را در کشور خودشان تامین کنند.
وی درباره وضعیت یمن و مشارکت برخی کشورها در تجاوزات عربستان گفت: موضوع یمن در هر گفتگویی مطرح می‌شود از جمله گفتگو با وزرای خارجه سازمان همکاری اسلامی. امنیت در شبه جزیره عربستان برای ما مهم است منتهی هر گونه مداخله بیشتر را به نفع امنیت در منطقه نمی‌دانیم.
بقایی افزود: حل مسئله یمن باید از طریق گفتگو و نقشه راه چند سال قبل صورت گیرد. در گفتگو با همتای مصری تاکید کردیم که فکر نمی‌کنیم هرگونه مداخله بیشتر از سوی کشورهای اسلامی باعث بهبود اوضاع شود، برعکس باعث تشدید اوضاع می‌شود.
سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به اظهارات مقامات قطر برای احتمال جنگ سوم جهانی گفت: من اعتراف می‌کنم که از پیشگویی برخوردار نیستم، اما ما ۸ ماه را در این جنگ تحمیلی سوم با سربلندی طی کردیم و تجارب گذشته را پیش چشم داریم و برای هر پیشامدی آماده هستیم. فارغ از حدس و گمان‌ها آن چیزی که مهم است، این است که در همه ابعاد برای دفاع از کشور باید آماده باشیم.
وی درباره گمانه زنی‌ها برای استفاده چین از تحولات اخیر گفت: کشورها طبیعی است که دنبال منافع خود هستند. یک پندی وجود دارد و می‌گوید اگر دشمنان و رقبا مشغول ارتکاب اشتباه هستند اصلا متوقفشان نکنید.
بقایی در ادامه درباره درگیری‌های میان افغانستان و پاکستان گفت: تأمین امنیت مرزهای شرقی، موضوعی راهبردی و مستمر در دستور کار گفت‌وگوهای سه‌جانبه جمهوری اسلامی ایران، افغانستان و پاکستان بوده است. ضمن اینکه، امنیت، موهبتی مشترک و حیاتی است که هرگونه تساهل یا غفلت در مواجهه با تهدیدات امنیتی در یک سوی مرز، زمینه‌ساز سرایت ناامنی به سایر بخش‌ها خواهد شد.
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: وجود این درک مشترک میان کشورهای همسایه، بسترساز اتخاذ تدابیر مؤثر مرزی شده و امید می‌رود ارتقای همکاری‌های منطقه‌ای در امر مبارزه با تروریسم، از بروز رفتارهای ناامن‌ساز و اقدامات تروریستی در قلمرو هر سه کشور به‌طور قاطع جلوگیری نماید.
وی درباره هدف سفر عاصم منیر به تهران گفت: روابط ما با پاکستان مهم و ممتاز است و بخشی از این رفت و آمدها مربوط به مذاکرات است، اما عمدتا برای روابط دوجانبه و همکاری‌ها است.
بقایی ادامه داد: درباره حضور آمریکا و تاثیرات در منطقه گفت: کشورهای منطقه شاهد بودند که حضور نظامی آمریکا باعث ایجاد امنیت نیست و برعکس باعث ناامنی است.
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره آخرین وضعیت ایران و آمریکا گفت: اینکه مقامات آمریکا ضد و نقیض صحبت کنند جدید نیست. آنچه را که تامین کننده منافع کشور می‌دانستیم در قالب‌های روشن از طریق قطر به آمریکا منعکس کردیم.
وی افزود: خواسته‌های ما روشن بود، پیامی که از طرف آمریکا گرفته شد ناکافی بود. کماکان هم بر اساس همین 7 مطالبه رفتار می‌کنیم و چیز جدیدی نیست. این‌ها در توافق اسلام آباد درج شده بود و مطالبه به حق ایران است.
بقایی در پایان گفت: رفع محاصره دریایی و توقف جنگ در همه جبهه‌ها کاملا منطقی است، طرف آمریکایی باید تصمیم بگیرد. ایران در حین اینکه در پیشبرد دیپلماسی جدی است همزمان در دفاع از کیان ایران هم مصمم است.
انتهای پیام/20