موضع اخوان المسلمین درقبال مداخله احتمالی نظامی مصر در یمن چیست؟

خبرگزاری قدس (قدسنا) اعلام آمادگی عبدالفتاح السیسی، رئیس‌جمهور مصر، برای حمایت از عربستان سعودی، بار دیگر اختلاف میان رسانه‌های نزدیک به اخوان‌المسلمین و دولت قاهره را آشکار کرده است. رسانه‌های وابسته به این جریان، بر خطر کشیده‌شدن ارتش به جنگ یمن، هزینه‌های اقتصادی و پیامدهای منطقه‌ای آن تمرکز کرده‌اند. در مقابل، منتقدان اخوان می‌گویند این جریان در ارزیابی مداخلات نظامی کشورهای مختلف، معیار یکسانی به کار نمی‌گیرد. البته السیسی فعلاً تصمیم‌گیری درباره این موضوع را به پارلمان واگذار کرده و نشانه‌ای از تمایل فوری قاهره برای ورود به جنگ دیده نمی‌شود.

۱. موضع رسانه‌های نزدیک به اخوان‌المسلمین
 

- مخالفت با ورود مصر به جنگ یمن: این رسانه‌ها احتمال مداخله نظامی قاهره را اقدامی پرهزینه و خطرناک معرفی کرده‌اند که می‌تواند ارتش مصر را وارد جنگی تازه کند.
 

- برجسته‌سازی هشدار انصار الله: در پوشش خبری آن‌ها، مخالفت مقامات انصار الله با ورود مصر به جنگ، جایگاه برجسته‌ای داشته است.
 

- انتقاد از دولت السیسی: استفاده از تعابیری مانند «رئیس نظام مصر» به‌جای عنوان رسمی رئیس‌جمهور، نشان می‌دهد که پوشش این موضوع با موضع سیاسی مخالفان دولت قاهره نیز پیوند خورده است.
 

- تأکید بر خطر تکرار تجربه‌های گذشته: این جریان درباره توانایی مداخله نظامی خارجی برای ایجاد ثبات پایدار در یمن، بدون دستیابی به راه‌حل سیاسی، تردید مطرح می‌کند.
 

۲. دلایل مخالفت اخوان با مداخله نظامی
 

- هزینه‌های اقتصادی: مصر با تعهدات مالی خارجی سنگینی روبه‌روست و ورود به جنگ می‌تواند فشار بیشتری بر بودجه و اقتصاد این کشور وارد کند.
 

- وابستگی مالی به عربستان: رسانه‌های نزدیک به اخوان، هم‌زمانی اعلام آمادگی نظامی مصر با مذاکرات مالی قاهره و ریاض را برجسته کرده‌اند. به گزارش رسانه های اخوانی، تمدید سپرده‌های سعودی به ارزش ۵.۳ میلیارد دلار در بانک مرکزی مصر نیز در دستور کار بوده است؛ موضوعی که در این روایت، احتمال تأثیر ملاحظات مالی بر تصمیم سیاسی قاهره را مطرح می‌کند.
 

- خطر گسترش جنگ منطقه‌ای: ورود ارتش مصر ممکن است دامنه درگیری با انصار الله را گسترش دهد و هزینه‌های امنیتی و نظامی بیشتری برای قاهره ایجاد کند.
 

- تردید درباره راهبرد نظامی: استدلال دیگر این است که قدرت نظامی خارجی، بدون توافق سیاسی، لزوماً به ثبات بلندمدت در یمن منجر نمی‌شود.

۳. انتقاد مخالفان اخوان از موضع این جریان
 

منتقدان اخوان‌المسلمین معتقدند این جریان در ارزیابی مداخلات نظامی خارجی از معیارهای دوگانه استفاده می‌کند:

- در مورد ترکیه: به گفته منتقدان، رسانه‌های نزدیک به اخوان در مواردی عملیات نظامی ترکیه در سوریه را با استناد به امنیت ملی و مقابله با تهدیدهای فرامرزی توجیه کرده‌اند.
 

- در مورد مصر: همان منطق، هنگامی که قاهره از احتمال اقدام نظامی برای حمایت از عربستان سخن می‌گوید، به‌عنوان خطر کشیده‌شدن مصر به جنگ و ماجراجویی منطقه‌ای مطرح می‌شود.
 

- نمونه لیبی: تهدید السیسی در سال ۲۰۲۰ به مداخله نظامی در لیبی، در صورت عبور نیروهای مورد حمایت ترکیه از خطوط قرمز امنیتی مصر، با انتقاد رسانه‌های مخالف دولت قاهره روبه‌رو شد.

۴. زمینه منطقه‌ای و ملاحظات مهم
 

اهمیت راهبردی یمن برای مصر: ناامنی در دریای سرخ و تنگه باب‌المندب می‌تواند بر کشتیرانی و درآمدهای کانال سوئز تأثیر بگذارد؛ بنابراین، تحولات یمن صرفاً مسئله‌ای مربوط به روابط مصر و عربستان نیست.

 
ملاحظه‌ حائز اهمیت: یکی از عواملی که می‌تواند در شرایط کنونی معادلات را تغییر دهد، این است که حزب «اصلاح» ــ شاخه یمنی اخوان‌المسلمین ــ خود از متحدان عربستان سعودی است، درحالیکه رژیم فعلی مصر، اخوان‌المسلمین را یک جریان تروریستی می‌داند!

جمع‌بندی
 

موضع رسانه‌های نزدیک به اخوان‌المسلمین را می‌توان ترکیبی از مخالفت با ورود ارتش مصر به جنگی تازه، نگرانی از هزینه‌های اقتصادی و تأکید بر ضرورت راه‌حل سیاسی دانست. (البته تأکید اخوان‌المسلمین بر ضرورت دستیابی به راه‌حل سیاسی، در عین حال، تلویحاً مشروعیت سیاسی عبدالفتاح السیسی را نیز زیر سؤال می‌برد؛ چراکه این رویکرد با موضع دیرینه این جریان در قبال تحولات مصر هم‌راستاست.)

در مجموع، قضاوت دقیق درباره موضع اخوان‌المسلمین مستلزم بررسی مواضع رسمی این جریان است. تاکنون، واکنش رسمی و مشخصی از سوی چهره‌های وابسته به اخوان در داخل یا خارج مصر به تصمیم السیسی برای مداخله نظامی در یمن منتشر نشده است.