نظارت آمریکایی‌ها بر معلمان فلسطینی با هوش مصنوعی در مدارس غزه؛ نظارت آموزشی یا مهندسی روایت فلسطینی؟
خبرگزاری آسوشیتدپرس از برنامه بنیاد آمریکایی «دهکده کودکان غزه» برای ضبط و تحلیل گفت‌وگوهای کلاس‌های درس با استفاده از هوش مصنوعی خبر داده است؛ طرحی که به بهانه مقابله با نفرت و افراط‌گرایی، نگرانی‌هایی جدی درباره نقض حریم خصوصی، محدودسازی آزادی بیان و مداخله در محتوای آموزشی فلسطینیان برانگیخته است.
به گزارش خبرگزاری قدس (قدسنا) بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، این بنیاد که به ریاست دیوید حسن، جراح مغز و اعصاب آمریکایی فلسطینی‌تبار، فعالیت می‌کند، قصد دارد سامانه نظارتی خود را در ده‌ها کلاس از مدارس موسوم به آکادمی‌های امید در مرکز و جنوب نوار غزه به کار گیرد.
طبق این طرح، گفت‌وگوهای کلاس‌ها به‌صورت خودکار تحلیل می‌شوند تا عبارت‌هایی که سامانه آن‌ها را «یهودستیزانه»، «تحریک‌آمیز» یا حاوی «نفرت» تشخیص می‌دهد، شناسایی شوند.
بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، در صورت ثبت موارد مشکوک، به حسن هشدار داده خواهد شد تا با معلم مربوطه درباره زمینه سخنان گفت‌وگو کند.
فایل‌های ضبط‌شده به مدت ۷۲ ساعت نگهداری می‌شوند؛ با این حال، زمان اجرای طرح، معیارهای طبقه‌بندی محتوا و نحوه اطلاع‌رسانی به معلمان و والدین مشخص نیست.
آسوشیتدپرس همچنین گزارش داده است که حسن مدعی همکاری سازمان آمریکایی «پولی‌لبز» در توسعه این فناوری شده، اما این سازمان هرگونه مشارکت در طراحی یا اجرای سامانه را رد کرده است. در همین حال، بشاره بحبح، عضو هیئت‌مدیره بنیاد، گفته است که از این طرح اطلاع نداشته و موضوع در هیئت‌مدیره مطرح نشده است. او نظارت برای ارزیابی عملکرد آموزشی را از استفاده از فناوری برای خاموش کردن صداها و جلوگیری از تبادل آزادانه افکار متمایز دانسته است.
یک مقام ناشناس در سازمان امدادرسان همکار بنیاد نیز درباره پیامدهای استفاده از هوش مصنوعی برای نظارت بر گفت‌وگوهای افراد هشدار داده و گفته است که این اقدام می‌تواند همکاری با بنیاد را زیر سؤال ببرد.
نگرانی‌ها در شرایطی مطرح می‌شوند که تجربه جنگ اسرائیل علیه غزه و خطر استفاده از اطلاعات شخصی، حساسیت فلسطینیان را نسبت به ابزارهای نظارتی افزایش داده است.
جنجال تنها به نظارت بر کلاس‌ها محدود نیست و محتوای آموزشی مدارس این بنیاد را نیز دربرمی‌گیرد. مسئولان بنیاد می‌گویند برنامه درسی آن‌ها عمدتاً بر اساس نظام آموزشی فلسطین تنظیم شده، اما بخش‌هایی را که به ادعای آن‌ها خشونت را ترویج می‌کنند یا حاوی مواضع ضداسرائیلی و یهودستیزانه هستند، حذف کرده‌اند. این رویکرد انتقادهایی درباره حق فلسطینیان برای تعیین محتوای آموزش و میزان پاسخ‌گویی یک نهاد خارجی در قبال تصمیم‌های آموزشی برانگیخته است.
این بنیاد همچنین با برخی نهادهای امدادی اسرائیلی همکاری دارد؛ از جمله سازمان «ناتان» که در اوت گذشته از حمایت خود از یک درمانگاه کودکان در یکی از مدارس بنیاد در منطقه المواصی خبر داد. با این حال، شواهدی مبنی بر مشارکت این سازمان در توسعه یا اجرای سامانه نظارت بر گفت‌وگوهای کلاس‌ها منتشر نشده است.
در شرایطی که بنا بر برآوردهای یونیسف، صدها هزار کودک در غزه از تحصیل محروم‌اند و بخش بزرگی از زیرساخت‌های آموزشی در جریان جنگ تخریب یا آسیب دیده است، این طرح پرسش‌هایی اساسی درباره حریم خصوصی کودکان، آزادی معلمان، استقلال نظام آموزشی فلسطین و مرجع تعیین‌کننده حدود مجاز گفتار در کلاس‌های درس مطرح می‌کند. زمان آغاز اجرای طرح و سازوکار اعتراض به تصمیم‌های سامانه هوش مصنوعی همچنان نامشخص است.
انتهای پیام/ م.ر