ترامپ و بن‌بست دیپلماسی آمریکا

به گزارش خبرگزاری قدس (قدسنا) بی‌اعتنایی رئیس جمهوری آمریکا به ساختارهای دولتی و نهادها، خواه در ایالات متحده و خواه در عرصه بین‌الملل مساله تازه‌ای نیست. اما اهمال‌کاری عمدی وی در معرفی بیش از یکصد سفیر برای کشورهایی از خاورمیانه تا اروپا و آفریقا و جایگزین کردن فرستادگان شخصی برای رسیدگی به امور در این کشورها علاوه بر بی‌اعتمادی او به ساختار سیاسی و دیپلمات‌های کارکشته، روابط دیپلماتیک و پیگیری آن از مبادی و کانال‌های رسمی کشوری را بی‌اعتبار کرده است. این امر خود واشنگتن را به رغم لفاظی‌های دونالد ترامپ در همه جبهه‌ها از ایران تا لبنان و اوکراین در بن‌بست دیپلماتیک قرار داده است.

تارنمای شبکه خبری «فرانس ۲۴» در گزارشی با طرح این پرسش که «آیا یک ملت می‌تواند بدون باتجربه‌ترین دیپلمات‌های خود کاری از پیش ببرد؟»، نوشت: به نظر می‌رسد ایالات متحده نیز با توجه به تعداد پست‌های خالی در هیات‌های دیپلماتیک آمریکا، چنین نظری دارد. طبق محاسبات وال استریت ژورنال، از ۱۹۵ پست سفیری ایالات متحده، ۱۱۵ پست، آن هم ۱۶ ماه پس از دوره دوم ریاست جمهوری دونالد ترامپ، خالی مانده است. این روزنامه آمریکایی ادعا می‌کند که این نرخ خالی بودن ۶۰ درصدی پست‌ها «در تاریخ مدرن بی‌سابقه» است.

واشنگتن در حالی جنگ با ایران را آغاز کرد و ادامه داد و حالا مدعی تلاش برای برقراری صلح میان لبنان و رژیم صهیونیستی و تلاش برای اجرای طرح صلح خود در نوار غزه است که ایالات متحده هیچ سفیری در عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، عراق یا کویت ندارد.

برتران بدی، استاد دانشگاه علوم سیاسی پاریس و متخصص روابط بین‌الملل، خاطرنشان می‌کند: از دیدگاه فرانسه با سابقه دیرینه و نهادی در دیپلماسی، این وضعیت بی‌معناست. از دیدگاه ما، سفارتخانه‌ای بدون سفیر، توهین به کشور تلقی می‌شود. با این حال، در ایالات متحده، فرهنگ دیپلماتیک بسیار متفاوت است و انعطاف‌پذیری بیشتری در تخصیص سمت‌ها و انتصاب سفیران وجود دارد.

با این وجود، این تعداد پست‌ سفیری خالی مانده در تاریخ ایالات متحده هم بی‌سابقه است، حتی در مقایسه با دوره قبلی دونالد ترامپ؛ در آن دوره تعداد پست‌های خالی به ۴۵ رسیده بود.

بیشتر کشورهای آفریقایی بدون سفیر هستند

فرانس ۲۴ در ادامه نوشت: اوکراین، با وجود اینکه از زمان حمله روسیه در سال ۲۰۲۲ در قلب تنش‌های ژئوپلیتیکی قرار داشته است، از بهار ۲۰۲۵ سفیر ایالات متحده را در خاک خود نداشته است. کی‌یف مجبور بوده است به یک «استوارنامه رسمی» بسنده کند؛ جولی دیویس، که سفیر قبرس نیز هست و به عنوان سفیر موقت اوکراین خدمت می‌کند. او هم به تازگی به دلیل اختلاف نظر با کاخ سفید، از سمت خود استعفا کرد.

علاوه بر این، کاردار که یک مقام باتجربه وزارت امور خارجه محسوب می‌شود، دسترسی یا اختیار یک سفیر که به صورت رسمی منصوب شده است را ندارد و به این ترتیب کاردار نمی‌تواند جای سفیر را بگیرد.

تام شانون، سفیر سابق ایالات متحده در برزیل از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۳، به وال استریت ژورنال گفت: وقتی سفیر بودم، اگر نیاز به ملاقات با وزیر امور خارجه، مشاور امنیت ملی یا رئیس جمهور کشور محل ماموریت داشتم، تنها کافی بود که یک تماس تلفنی برقرار کنم و آنها به من اجازه مصاحبه می‌دادند. این در مورد کاردار صدق نمی‌کند.

وی افزود: این امر به طور قابل توجهی سیاست خارجی یک دولت، توانایی آن در واکنش به بحران‌ها و ظرفیت آن برای برقراری ارتباط مؤثر با بالاترین سطوح دولت‌های خارجی را محدود می‌کند.

این ضعف در شبکه دیپلماتیک آمریکا به ویژه در قاره آفریقا مشهود است. در این قاره، ۳۷ سفارت از ۵۱ سفارتخانه سفیر ندارند. تصمیم مارکو روبیو وزیر امور خارجه آمریکا در ماه دسامبر (آذر/ دی) برای فراخواندن ۳۰ سفیر که با دولت ترامپ خصومت داشتند، تا حدودی دلیل مساله را توضیح می‌دهد.

برتران بدی فراتر از این مسائل توضیح می‌دهد که این وضعیت «نگاه تحقیرآمیز دونالد ترامپ و کل جنبش موسوم به «ماگا» و جنبش آزادی‌خواهانه در قدرت در ایالات متحده را به روابط دیپلماتیک آشکار می‌کند. آنها عملکرد دیپلماتیک را مانعی برای آزادی سیاست خارجی می‌داند».

در ایالات متحده، سفیران توسط رئیس جمهور نامزد و سپس توسط سنا تأیید می‌شوند. ترامپ نیز به شیوه سایر روسای جمهور سابق، از متحدان سیاسی و حامیان مالی مبارزات انتخاباتی بدون تجربه دیپلماتیک خواسته است تا مناصب مهم یا معتبر را پر کنند، مانند چارلز کوشنر، توسعه‌دهنده املاک و مستغلات که پسرش جرد داماد رئیس جمهور است. وی در نوامبر (آبان/ آذر) ۲۰۲۴ به عنوان سفیر در پاریس منصوب شد.

فلجی دیپلماتیک آمریکا؟

فرانس ۲۴ در ادامه گزارش خود آورد: ترامپ ترجیح می‌دهد برای دستورکار دیپلماتیک خود به تعداد انگشت‌شماری از مشاوران مورد اعتماد خود تکیه کند که وظیفه آنها انعقاد «معاملات» معروفی است که از دید او در روابط بین‌الملل بسیار مهم هستند: استیو ویتکاف و جرد کوشنر هم مذاکرات با ایران و هم تلاش‌های صلح بین روسیه و اوکراین را رهبری می‌کنند. مسعد بولس، تاجری که آفریقا به ویژه درگیری در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو و مساله صحرای غربی را مدیریت می‌کند.

علاوه بر این، برخی از دیپلمات‌ها چندین سمت دارند، مانند تام باراک، سفیر در ترکیه و همچنین فرستاده ویژه در سوریه، یا سرجیو گور، یک مقام ارشد سابق کاخ سفید، سفیر در هند و فرستاده ویژه ترامپ در آسیای مرکزی.

برتران بدی در این باره می‌گوید: هدف، حصول اطمینان از این است که بخش عمده‌ای از دیپلماسی به طور مستقیم از کاخ سفید و شبکه‌های شخصی دونالد ترامپ در جریان است. این دیپلماسی به طور ذاتی رقیب، یا حتی نفی‌کننده دیپلماسی وزارت امور خارجه است. بنابراین منطقی است که سفارتخانه‌های آمریکا از شخصیت‌های قوی که می‌توانند صلاحیت این افراد را محدود کنند، محروم شوند.

در حالی که کاخ سفید دوست دارد رویکرد جدید ترامپ را فریاد بزند، کارشناسان همچنان در مورد درستی این رویکرد تردید دارند. چگونه می‌توان از بازرگانان و توسعه‌دهندگان املاک و مستغلات، بدون هیچ تجربه‌ای، انتظار داشت که با متخصصان روابط بین‌الملل و یک شبکه دیپلماتیک که طی سال‌ها با صبر و حوصله ایجاد شده، رقابت کنند؟

فرانس ۲۴ نوشت: برخلاف اظهارات پیروزمندانه ترامپ، به نظر می‌رسد دیپلماسی آمریکا در ماه‌های اخیر با بن‌بست‌هایی روبرو بوده است: مساله اوکراین کاملاً از مرکز توجه واشنگتن خارج شده است، آتش‌بس در لبنان صرفاً یک امر تشریفاتی است و جنگ در ایران همچنان ادامه دارد.

برتران بدی می‌گوید: لازم به یادآوری است که از سال ۱۹۴۵، مذاکرات به ندرت موفقیت‌آمیز بوده‌اند. اما تمام آنچه که در مورد مذاکرات اسلام‌آباد با ایران، لبنان و غزه می‌شنویم این است که هیچ مذاکره واقعی در حال انجام نیست. شاید در مواجهه با افراد بی‌تجربه، به نظر برسد که افراد باتجربه‌تر پیروز می‌شوند، اما در واقعیت، همه بازنده هستند، زیرا هیچ کس کنترل واقعی بر روند ندارد.

بی‌ثباتی و اظهارات نامنظم ترامپ نیز می‌تواند مذاکرات جاری را پیچیده کند، زیرا ایالات متحده به عنوان یک طرف مذاکره‌کننده به طور فزاینده‌ای غیرقابل اعتماد تلقی می‌شود.

این استاد فرانسوی نتیجه می‌گیرد: نوعی فلج در روند دیپلماتیک با ترامپ وجود دارد که می‌خواهد آن را با جلسات رو در رو با این یا آن رئیس دولت جایگزین کند. اما حرفه دیپلمات دقیقاً به این دلیل ابداع شد که این دیپلماسی از بالا به پایین تنها در صورتی می‌تواند موفق شود که به یک چارچوب نهادینه‌شده و به‌ویژه شبکه‌ای از سفارتخانه‌ها متکی باشد.

انتهای پیام/20