شنبه ۳۱ شهریور ۱۳۹۷ 
qodsna.ir qodsna.ir

فرصت‎ها و چالش‌های همگرایی
رو به رشدترکیه با ایران وروسیه

«علیرضا عرب»

 


خبرگزاری قدس (قدسنا)، دکتر علیرضا عرب*: در خصوص بحران سوریه، روز به روز مواضع ترکیه به ایران و روسیه نزدیک تر شده است.
 

ابتدا سرنگونی بشار اسد هدف اردوغان بود اما به مرور نگرش و مشی دولت مردان ترکیه واقع گرایانه تر شده و مساله کردی و تهدیدات امنیتی آن نسبت به ترکیه، توجه اردوغان را جلب کرد.
 

سپس با سیاست جدید ترامپ در خصوص نزدیکی روزافزون آمریکا به نیروهای دمکراتیک سوریه، که ستون فقراتشان را کردها تشکیل می دهند، احساس خطر ترکیه رنگ واقعیت به خود گرفت.

و اردوغان هر چه بیشتر احساس خطر کرد.
 

 و به این ترتیب، زمینه همگرایی و نزدیکی بیشتر به ایران و روسیه مهیا شد.
 

این همگرایی می تواند فشار های سیاسی ، تنش آفرینی ها، تحریم ها و مشکلات اقتصادی موجود بویژه در صورت عملی شدن تهدیدات ترامپ و خروج احتمالی آمریکا از برجام  را ، تخفیف بدهد.
 

و به همین دلایل است که وزیر جنگ رژیم صهیونیستی و رئیس حزب راستگرا و سکولار " اسرائیل خانه ما"  از نشست سه جانبه آنکارا میان روسیه ، ایران و ترکیه و غیبت آمریکا و غرب ، ناخشنود است.

 

آویگدور لیبرمن وزیر جنگ رژیم صهیونیستی می گوید : از جنگ دوم جهانی، اولین بار است که چنین نشستی بدون تأیید سازمان ملل برگزار می‌شود.

می‌خواهند بدون حضور آمریکا سرنوشت سوریه را تعیین کنند.
 

لازم به ذکر است که نشست سه جانبه آنکارا مورخ چهارشنبه 97/1/15 معادل با 4آوریل 2018م برگزار شد.

 

روسای‌جمهور ایران، روسیه و ترکیه طی این  نشست در شهر آنکارا ، درباره ادامه اقدامات مشترک برای کاهش درگیری‌ها، آتش بس پایدار و پیشبرد روند سیاسی در سوریه  طبق قطعنامه 2254 شورای امنیت گفت‌وگو کردند.
 

در بیانیه پایانی این نشست بر ضرورت مبارزه با تروریسم و احترام به حاکمیت، استقلال،ماهیت غیر قومی سوریه، اتحاد ، تمامیت ارضی سوریه و بازگشت آوارگان سوری تأکید شده است.
 

 یکپارچه سازی تلاش ها برای بازسازی سوریه و هماهنگی در خصوص بازسازی زیر ساخت ها در مرحله پس از درگیری ها مورد توافق قرار گرفت.

 

این نشست در ادامه همکاری‌های سه‌جانبه‌ای است که به «روند آستانه» معروف شده و هدف نهایی آن کمک به حل و فصل سیاسی بحران سوریه است.
 

توقف درگیری در چند نقطه سوریه ،ایجاد مناطق کاهش تنش و تلاش برای ارسال کمک‌های بشردوستانه به این مناطق از جمله دستاورد‌های  روند آستانه بوده است.
 

این نشست سه جانبه همزمان با چند تغییر مهم در عرصه میدانی سوریه برگزار شد.

 

اولا پیشروی ترکیه در بخش‌های کردنشین شمالی با عنوان یا به بهانه ‌ایجاد فاصله و سپری حفاظتی برای جلوگیری از پناه‌گرفتن شورشیان کُرد پ‌ک‌ک،
 

دوما پیشروی ارتش سوریه در مناطق نزدیک به دمشق،غوطه شرقی، که مدت‌ها در اشغال نیروهای مختلف شبه‌نظامی و ارتش موسوم به آزاد بوده‌اند، بدون مقاومت جدی به گشودن مفر و راه خروج امن با دخالت روسیه و صلیب سرخ بین‌المللی.
 

این تحولات متقارن در صحنه میدانی سوریه ، نشان از تفاهم‌های پشت پرده‌ای میان این سه متحد ‌تعیین کننده در صحنه سیاسی و نظامی سوریه دارد که به احتمال زیاد در آن رضایت هر یک از طرف ها با توجه به نقش و موقعیت  هرکدام ، مطرح بوده است.
 

البته در خصوص همگرایی رو به رشد ترکیه با ایران و روسیه ملاحظات جدی نیز وجود دارد و این همگرایی فرصت ها و تهدیداتی را در فرا روی خویش دارد که باید مورد بررسی و توجه کارشناسی قرار گیرد.
 

ترکیه همواره مشتاق پیوستن به اتحادیه اروپا بوده و خود را کشوری اروپایی محسوب می کند.
 

ترکیه عضو ناتو و همپیمان آمریکا و غرب است و همیشه سعی کرده است تعادل را در سیاست خارجی خود میان غرب و شرق رعایت کند.

 

از جانب دیگر،  اقدامات ترکیه در خصوص  اشغال عفرین  و برافراشتن پرچم‌های ترکیه بر فراز شهر و اعلام اردوغان  مبنی بر اینکه  شهر عفرین قرار است تابع فرمانداری "هاتای" ترکیه گردد، تبعا با هدف تاکید بر حفظ تمامیت ارضی و حاکمیت ملی سوریه در تضاد است.
 

علاوه بر اینکه اردوغان همچنان مثل گذشته معتقد به برکناری بشار اسد از ریاست جمهوری سوریه است.

 

با این حال خوشبختانه ، هر سه کشور بر حفظ تمامیت ارضی سوریه در بیانیه پایانی نشست آنکارا تاکید کردند.

 

علاوه بر این ها روابط ترکیه با روسیه عمیق و چند وجهی است و صرفا به روابط نظامی منحصر نمی شود و ابعاد سیاسی، اقتصادی ، تجاری، کشاورزی و فرهنگی دارد.
 

لازم به ذکر است در حاشیه برگزاری نشست سه جانبه آنکارا ،پوتین پروژه احداث نیروگاه هسته ای 20میلیارد دلاری ترکیه را نیز افتتاح کرد که بیانگر نزدیکی روزافزون روسیه و ترکیه است.
 

این روابط عمیق میان دو کشور، به پیوند گسترده ترکیه با روسیه  اهمیتی چند برابر می دهد که باید مورد توجه خاص تصمیم سازان و تصمیم گیران در دستگاه سیاست خارجی کشور قرار گیرد.
 

لذا سیاستمداران ایرانی ،درست مثل یک شطرنج باز خبره ، صبور و دقیق ،باید نقش و کارکرد ترکیه و روسیه  را در منطقه و عرصه بین الملل هم بصورت مجزا و هم در ارتباط با یکدیگر بررسی کرده و سپس با توجه به منافع ملی ایران، راهبردهایی متنوع و متفاوت برای شرایط احتمالی مختلف و سیال منطقه آماده کنند.
 

به هر روی در یک نگاه کلی، اکنون این همگرایی رو به رشد، میان سه کشور بزرگ منطقه ای و بین المللی (روسیه - ایران - ترکیه) زمینه و بستری مهیا و مناسب جهت ایجاد یک جبهه مقاومت علیه اقدامات  غربی - عربی و عبری در منطقه را فراهم کرده است.
 

*روزنامه نگار و کارشناس مسائل منطقه غرب آسیا
انتهای پیام/م.ت/22


| شناسه مطلب: 310150







نظرات کاربران

فیلم

خبرگزاری بین المللی قدس


خبرگزاری بین المللی قدس

2017 Qods News Agency. All Rights Reserved

نقل مطالب با ذکر منبع بلامانع است.